Centralny Wydział Kobiecy P. P. S.
Centralny Wydział Kobiecy P. P. S. (1918)
1930
Jest jednym z wydziałów Polskiej Partji Socjalistycznej i wraz z nią należy do drugiej Międzynarodówki, która w 1922 na Kongresie Hamburskim, a właściwie, dopiero w 1926, na Kongresie w Brukselli wyłoniła ze siebie Międzynarodowy Socjalistyczny Komitet Kobiecy, przy silnym udziale kobiet polskich, z obecną senatorką, p. Kłuszyńską i p. Budzińską-Tylicką na czele, jako wyodrębniony, autonomiczny Wydział (Komitet) Kobiecy.
W skład tego Komitetu wchodzą przedstawicielki wszystkich państw europejskich, Ameryki i Palestyny, oraz różnych emigracyj z b. imperjum rosyjskiego: rosyjskiej, ukraińskiej, gruzińskiej i t. d. Formalnie Centralny i Warszawski Wydziały Kobiece P. P. S. istnieją w Warszawie dopiero od Grudnia 1918 (po odzyskaniu niepodległości), faktycznie jednak i samorzutnie, i wyprzedzając pod tym wzglę dem Międzynarodówkę, socjalistki polskie poczynają już się organizować i wyodrębniać w 1896, na Śląsku Cieszyńskim pod kierunkiem dzisiejszej swojej przewodniczącej, p. Doroty Kłuszyńskiej, a niebawem i w Małopolsce.
W 1897 poczyna też wychodzić w Cieszynie, istniejący po dziś dzień miesięcznik Wydziału „Głos Kobiet“.
Na terenie Międzynarodowym Socjalistyczny Komitet Kobiecy stoi zasadniczo na gruncie klasowym, wykluczającym współpracę z innemi, „burżuazyjnemi“ organizacjami kobiecemi.
Bierze udział jedynie w manifestacjach pacyfistycznych i ma swoje przedstawicielki przy Lidze Narodów.
Z głównych punktów kobiecego programu socjalistycznego wymienimy:
1 Walka o prawa polityczne kobiet w tych krajach, gdzie kobiety tych praw są pozbawione,
2 Zagadnienia, dotyczące Opieki nad Matką i Dzieckiem, praw dzieci nieślubnych, przymusu rodzenia, kwestji mieszkaniowej, walki ze śmiertelnością dzieci, wychowania dzieci w duchu światopoglądu socjalistycznego i t. p.,
3 Walka o ekonomiczne wyzwolenie kobiety (równa płaca za równą pracę), ochrona pracy kobiet i t. p.,
4 Konieczność należenia, kobiet do związków zawodowych klasowych.
5 Walka z alkoholizmem, z prostytucją, z militaryzacją kobiet i t. d.
Dla propagandy tego programu są urządzane corocznie przez Wydziały kobiece wielkie manifestacje, zwane dawniej „Dniem Kobiet obecnie już „Tygodniem Kobiet4.
W 1929 takie manifestacje odbyły się już w 22 miastach Rzplitej w 1930 — w 75
Stan liczebny socjalistycznej Międzynarodówki Kobiecej przekracza pół miljona. W samej Anglji wynosi 300.000.
W Polsce liczy czynnych 10 członkiń.
W skład prezydjum Centralnego, na całą Polskę, Wydziału Kobiecego P. P. S. wchodzą: senatorka, p. Dorota Kłuszyńska, przewodnicząca, pp. Stanisława Woszczyńska i dr. Budzińska - Tylicka, dwie wiceprzewodniczące, I. Zielińska sekretarka i 18 członkiń.
Oddziałów Kobiecych na prowincji liczy partja 25