Tekst źródłowy strony Muzyczne w Częstochowie

Z dziejów Częstochowy. Stowarzyszenia i pierwsze gazety . Część69. Aut: FRANCISZEK SOBALSKI.  

„Rzemieślnicze Towarzystwo Śpiewacze im. Moniuszki, Aleksandrowska Nr 8 (obecnie ul. B-ci Konkielów) w Częstochowie; Towarzystwo zostało założone w 1910 r. Założycielami byli: Feliks Michotek, Bolesław Markiewicz, Stanisław Wołkowiecki oraz obywatelowie Antoni Idzikowski, Tomasz Poros, Antoni Sienicki. Celem T-wa było szerzenie zamiłowania do śpiewu i muzyki, sztuki teatralnej oraz rozwój wszelkiego rodzaju sportów i gier ustawą T-wa .dozwolonych. Liczba członków T-wa 200. Zarząd " T-wa stanowią: prezes F. D. Wilkoszewski, wiceprezes W. Grabowski, sekretarz S. Wołkowicki, skarbnik B. Markiewicz, rachmistrz A. Małasiewicz, gospodarz I F. Pelc, gospodarz II Józef Oczko, bibliotekarz J. Ujma, intendent J. Tułecki, dyrektor chórów F. Witesżczak... W początkach stycznia 1908 r. założony został, chór pod nazwą: „Chór Rzemieślniczy” znany w Częstochowie i okolicy z koncertów i zabaw urządzanych na rozmaite cele. „ Po uzyskaniu zatwierdzenia własnej ustawy „Chór Rzemieślniczy” przekształcił się na Rzemieślnicze T-wo Śpiewacze w 1910 r. Obecnie T-wo posiadaj chór męski mieszany i żeński. Zajmuje się też muzyką komnatową. W Towarzystwie gromadzi się młodzież rzemieślnicza...”.- 

„Częstochowskie Towarzystwo Muzyczno-Literackie „Lira”. Założone w roku 1907, Aleja I nr 13, tel. 4-92. Ilość członków 253. Towarzystwo ma na celu rozwój i szerzenie muzyki i literatury przeważnie w języku żydowskim. Zarząd stanowią:, prezes honorowy H. Marktisfeld -— A. Peretz, wiceprezes F. Goldberg, sekretarz H. S, Wiernik, gospodarz S. Szyferblatt, wicegospodarze E. Chrobołowski, L. Landau, F. Weinstock, J. Rosenberg, L. Kokiński, Ch. Dawidowicz, Z. Federman, H. Szmulewicz, P. Wittenberg, F. Szmulewicz”. 

„Lutnia”, ul. Szkolna nr 10 (obecnie ul, Dąbrowskiego), tel. 3-54. Towarzystwo Śpiewacze „Lutnia” w Częstochowie założone zostało na mocy ustawy z d. 17 listopada 1900 r. Założycielami byli: L. Aneżykowski, H. Dębski, F. Dobrucki, A. Kanczewski, R. Kiezlich, A. Maliszewski i S. Sikorski. Pierwsze zebranie ogólne organizacyjne odbyło się 10 marca 1901 r. Koncert inauguracyjny odbył się 6 października- 1901 r. W pierwszym roku istnienia Towarzystwo: liczyło 1-28 członków. Pierwotny budżet w dochodzie i rozchodzie 900 rubli. W roku 1905 ogólne—zebranie postanowiło wprowadzić do instytucji życie klubowe, zatwierdzenie zmienionej ustawy nastąpiło 24 lipca 1907 r. Corocznie Towarzystwo urządza, szereg koncertów wielkich, koncerty popularne, wieczornice, zabawy dla dzieci, bale i zabawy taneczne. Oprócz tego „Lutnią.” kilka razy w roku zarówno chór, jak i orkiestra przyjmują czynny udział w przedstawieniach urządzanych przez Stowarzyszenia dobroczynne, oświatowe itp. Towarzystwo liczy obecnie 280 członków, budżet w dochodzie i rozchodzie 6000 rub. Towarzystwo posiada dużą bibliotekę muzyczną, komplet instrumentów muzycznych, fortepian koncertowy Bechsteina, bilardy 2 i kompletne urządzenie lokalu. W roku 1911 dzięki znacznej ofierze powszechnie znanego filantropa, członka honorowego p. Henryka Markusfelda Towarzystwo przyszło do posiadania placu przy ul. Cerkiewnej (obecnie ul. Kilińskiego), na placu tym stanie własny gmach „Lutni” podług planów architekta Józefa Kona. Skład Zarządu stanowią prezes Ludwik Bukowski, sekretarz Feliks Dobrucki. . Gospodarze: J. Dreszer, J. Serednicki i St. Tymiński, skarbnik Ryszard Kiezlich, rachmistrz R. Kołakowski, intendent Feliks Wolski, bibliotekarz Felicja Bogucka”. 

Źródło: Nad Wartą, 1989, [R. 32], nr 12