KGW - I wojna - Historia wersji

Piotr Frączak: /* Liga Kobiet Pogotowia Wojennego */

2021-02-06T13:04:10Z

Liga Kobiet Pogotowia Wojennego

Piotr Frączak o 12:03, 6 lut 2021

2021-02-06T12:03:58Z

Piotr Frączak: /* Zabór pruski */

2021-02-06T09:12:03Z

Zabór pruski

Piotr Frączak: Piotr Frączak przeniósł stronę KGW - Iwojna do KGW - I wojna

2021-02-06T09:04:10Z

Piotr Frączak przeniósł stronę KGW - Iwojna do KGW - I wojna

Piotr Frączak: /* Zabór pruski */

2021-02-06T09:03:00Z

Zabór pruski

Piotr Frączak: /* Zabór pruski */

2021-02-06T08:13:34Z

Zabór pruski

Piotr Frączak: /* Zabór pruski */

2021-02-06T08:13:07Z

Zabór pruski

Piotr Frączak: /* Zabór pruski */

2021-02-06T08:12:35Z

Zabór pruski

Piotr Frączak: /* Wprowadzenie */

2021-02-05T20:17:36Z

Wprowadzenie

Piotr Frączak: /* Koła Ziemianek */

2021-02-05T18:01:10Z

Koła Ziemianek

@@ Linia 9: / Linia 9: @@
 ===Liga Kobiet Pogotowia Wojennego===
-To, co ważne w naszej opowieści, to fakt, że w 1913 roku powstała w Warszawie tajna [[Liga Kobiet Polskich Pogotowia Wojennego]]. Wspierała ona ruch legionowy i gdy się tylko dało, zaczęła organizować Wiejskie Koła Ligi. W sumie [https://polona.pl/item/l-k-p-w-sprawozdanie-ogolne-1913-1917-rok,NzUyNTcyODk/35/#info:metadata Sprawozdanie z działalności L.K.P.W. za czas od IV.1913-VI.1917 roku] mówi o założonych 195 kołach (w tym 164 działających w 1917 roku), z czego 57 to koła ludowe (w tym 39 działających). Przestrzennie wyglądało to tak: w okręgu warszawskim ludowe koło założono 1 (działające 1), w podokręgu płockim 1 (1), podokręgu włocławskim 1 (1), okręgu łódzkim 1 (1), okręgu częstochowskim 4 (1), okręgu łukowskim 7 (7), okręgu lubelskim 21 (12), podokręgu zwierzynieckim 8 (4), okręgu kieleckim 8 (6), okręgu olkuskim 4 (2), okręgu piotrowskim 1 (1) \[[Koła_Gospodyń_Wiejskich#Liga_Kobiet_Pogotowia_Wojennego_2|Patrz zestawienie]]\. W okręgach siedleckim, kaliskim, radomskim i zagłębiowskim nie było kół wiejskich.
+To, co ważne w naszej opowieści, to fakt, że w 1913 roku powstała w Warszawie tajna [[Liga Kobiet Polskich Pogotowia Wojennego]]. Wspierała ona ruch legionowy i gdy się tylko dało, zaczęła organizować Wiejskie Koła Ligi. W sumie [https://polona.pl/item/l-k-p-w-sprawozdanie-ogolne-1913-1917-rok,NzUyNTcyODk/35/#info:metadata Sprawozdanie z działalności L.K.P.W. za czas od IV.1913-VI.1917 roku] mówi o założonych 195 kołach (w tym 164 działających w 1917 roku), z czego 57 to koła ludowe (w tym 39 działających). Przestrzennie wyglądało to tak: w okręgu warszawskim ludowe koło założono 1 (działające 1), w podokręgu płockim 1 (1), podokręgu włocławskim 1 (1), okręgu łódzkim 1 (1), okręgu częstochowskim 4 (1), okręgu łukowskim 7 (7), okręgu lubelskim 21 (12), podokręgu zwierzynieckim 8 (4), okręgu kieleckim 8 (6), okręgu olkuskim 4 (2), okręgu piotrowskim 1 (1) \[https://muzeum.asocjacje.org/index.php/Ko%C5%82a_Gospody%C5%84_Wiejskich#Ko.C5.82a_w.C5.82o.C5.9Bcia.C5.84skie_LK_WP  Patrz zestawienie]\. W okręgach siedleckim, kaliskim, radomskim i zagłębiowskim nie było kół wiejskich.
 Warto zauważyć, że większość kół, które zaprzestały działalności z powodów organizacyjnych (7 odeszło zakładając konkurencyjną LKPW "A"), to koła wiejskie, których - jak wyjaśniano w sprawozdaniu - "zakładanie (...) o tyle jest celowe, o ile organizatorki stale i troskliwie nad zawiązanemi kołami czuwają". Dodatkowo koła Ligi, szczególnie na wsi, budziły reakcję środowisk kościelnych, która w niektórych okręgach była bardzo dokuczliwa (ponoć "kobietom odmawiano rozgrzeszenia i posług religijnych, ich dzieci były szykanowane przez katechetów w szkołach").

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
+[[Kategoria: Wykłady Piotr Frączak]]
 [[Plik:OkupacjaKP1914-18 (1).png|thumb|400px|right|Strefy okupacyjne Królestwa Polskiego 1917-1918]]
 ==Wprowadzenie==

@@ Linia 45: / Linia 45: @@
 pierwszy - pewnej liczby gospodyń, które musiały przejąć kierownictwo gospodarstw. W nowej sytuacji redaktor "Poradnika" zaczął w nim ogłaszać materiały dotyczące kobiecego gospodarstwa, a następnie specjalny dodatek p.t. "Gospodyni wiejska". Zapewne dlatego sięgały one teraz po "Poradnik" znacznie częściej niż przedtem.
-(...) W 1917 r. powołano do życia Kółka włościanek, dla których w "Poradniku" powstał nowy dodatek. Jako instruktorki w owych Kółkach działały ofiarnie i umiejętnie panie: Zakrzewska, Wężykówna, Róża Grabska".
+(...) W 1917 r. powołano do życia Kółka włościanek, dla których w "Poradniku" powstał nowy dodatek. Jako instruktorki w owych Kółkach działały ofiarnie i umiejętnie panie: Zakrzewska, Wężykówna, Róża Grabska". Cytat ten daje podstawy do wyobrażenia tego co się wówczas działo.
 Na Śląsku co prawda tuż przed samą wojną lokalne organizacje kobiece zjednoczyły się w [[Związek Towarzystw Kobiecych]], ale nie podjęły w czasie wojny - o ile mi wiadomo - specjalnej działalności.

@@ Linia 40: / Linia 40: @@
 Nie wiele wiadomo (ja nie znalazłem) o tym co działo się w zaborze pruskim. Z uwagi na to, że bezpośrednio wojna tu właściwie nie dotarła zapewne była to swoista kontynuacja aktywności sprzed wojny dostosowana do nowych warunków.
-W samej Wielkopolsce nieliczne koła gospodyń zakładane przez ziemianki ponoć zamarły. Kobiety (ziemianki, mieszczanki, inteligencja) zaangażowały się w tworzenie [[Komitet Niesienia Pomocy w Królestwie Polskim|komitetów ratunkowych dla Królestwa]] szczególnie widać to było w Komitecie Toruńskim. Kobiety w sposób wyraźny zauważone są dopiero w wyborach do [[Sejm Dzielnicowy|Sejmu Dzielnicowego]] w 1918.
+W samej Wielkopolsce nieliczne koła gospodyń zakładane przez ziemianki ponoć zamarły. Kobiety (ziemianki, mieszczanki, inteligencja) zaangażowały się w tworzenie [[Komitet Niesienia Pomocy w Królestwie Polskim|komitetów ratunkowych dla Królestwa]] szczególnie widać to było w Komitecie Toruńskim. Kobiety w sposób wyraźny zauważone są (po raz pierwszy miały zarówno bierne jak i czynne prawo wyborcze) dopiero w wyborach do [[Sejm Dzielnicowy|Sejmu Dzielnicowego]] w 1918.
 Zastój był również w Kółkach Rolniczych. Warto tu zacytować Witolda Jakóbczyk z książki [https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/538355/edition/458049/content Wielkopolskie Kółka Rolnicze 1866-1939" Poznań 1982]: "Z wielkim wysiłkiem doprowadzono do zjazdu delegatów Kółek 20 grudnia 1915 r. z udziałem po raz

@@ Linia 42: / Linia 42: @@
 W samej Wielkopolsce nieliczne koła gospodyń zakładane przez ziemianki ponoć zamarły. Kobiety (ziemianki, mieszczanki, inteligencja) zaangażowały się w tworzenie [[Komitet Niesienia Pomocy w Królestwie Polskim|komitetów ratunkowych dla Królestwa]] szczególnie widać to było w Komitecie Toruńskim. Kobiety w sposób wyraźny zauważone są dopiero w wyborach do [[Sejm Dzielnicowy|Sejmu Dzielnicowego]] w 1918.
-Zastój był również w Kółkach Rolniczych. Warto tu zacytować Witolda Jakóbczyk z książki "https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/538355/edition/458049/content Wielkopolskie Kółka Rolnicze 1866-1939" Poznań 1982]: "Z wielkim wysiłkiem doprowadzono do zjazdu delegatów Kółek 20 grudnia 1915 r. z udziałem po raz
+Zastój był również w Kółkach Rolniczych. Warto tu zacytować Witolda Jakóbczyk z książki [https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/538355/edition/458049/content Wielkopolskie Kółka Rolnicze 1866-1939" Poznań 1982]: "Z wielkim wysiłkiem doprowadzono do zjazdu delegatów Kółek 20 grudnia 1915 r. z udziałem po raz
 pierwszy - pewnej liczby gospodyń, które musiały przejąć kierownictwo gospodarstw. W nowej sytuacji redaktor "Poradnika" zaczął w nim ogłaszać materiały dotyczące kobiecego gospodarstwa, a następnie specjalny dodatek p.t. "Gospodyni wiejska". Zapewne dlatego sięgały one teraz po "Poradnik" znacznie częściej niż przedtem.

← poprzednia wersja	Wersja z 09:04, 6 lut 2021
(Brak różnic)

@@ Linia 47: / Linia 47: @@
 (...) W 1917 r. powołano do życia Kółka włościanek, dla których w "Poradniku" powstał nowy dodatek. Jako instruktorki w owych Kółkach działały ofiarnie i umiejętnie panie: Zakrzewska, Wężykówna, Róża Grabska".
-Na Śląsku co prawda tuż przed samą wojną lokalne organizacje kobiece zjednoczyły się w Związek Towarzystw Kobiecych, ale nie podjęły w czasie wojny - o ile mi wiadomo - specjalnej działalności.
+Na Śląsku co prawda tuż przed samą wojną lokalne organizacje kobiece zjednoczyły się w [[Związek Towarzystw Kobiecych]], ale nie podjęły w czasie wojny - o ile mi wiadomo - specjalnej działalności.
 =(c.d.n.)=
 bardzo będę wdzięczni za korekty, uzupełnienia, glossy, dopiski... [https://www.facebook.com/Muzeum-Dzia%C5%82alno%C5%9Bci-Spo%C5%82ecznej-959634544242379 dyskusja toczy się na facebooku]

@@ Linia 2: / Linia 2: @@
 [[Plik:OkupacjaKP1914-18 (1).png|thumb|400px|right|Strefy okupacyjne Królestwa Polskiego 1917-1918]]
 ==Wprowadzenie==
-Nie za wiele chyba wiemy o ruchu kobiet, szczególnie na wsi, w trakcie wojny (por. np. [https://www.academia.edu/44704726/Stan_bada%C5%84_nad_dziejami_kobiet_w_Polsce_I_wojna_%C5%9Bwiatowa_okres_mi%C4%99dzywojenny_II_wojna_%C5%9Bwiatowa Joanna Dufrat Stan badań nad dziejami kobiet w Polsce - I wojna światowa, okres międzywojenny, II wojna światowa]. To co powtarza się to informacja, że koła gospodyń zawiesiły lub ograniczyły swoją działalność. Jednak kobiety miały co robić, bo w dużej części musiały przejąć, przejąć obowiązki mężów, ojców, braci i synów, którzy poszli na wojnę. Ponoć nie był dziwny widok kobiet idących za pługiem, które ciągnęły inne kobiety (z uwagi na rekwizycję koni)... Coś niecoś w kwestii organizacji kobiet na wsi się jednak działa, a od 1917 zaczęły budzić się tradycyjne koła gospodyń...
+Nie za wiele chyba wiemy o ruchu kobiet, szczególnie na wsi, w trakcie wojny (por. np. [https://www.academia.edu/44704726/Stan_bada%C5%84_nad_dziejami_kobiet_w_Polsce_I_wojna_%C5%9Bwiatowa_okres_mi%C4%99dzywojenny_II_wojna_%C5%9Bwiatowa Joanna Dufrat Stan badań nad dziejami kobiet w Polsce - I wojna światowa, okres międzywojenny, II wojna światowa]. To co powtarza się to informacja, że koła gospodyń zawiesiły lub ograniczyły swoją działalność. Jednak kobiety miały co robić, bo w dużej części musiały przejąć, przejąć obowiązki mężów, ojców, braci i synów, którzy poszli na wojnę. Ponoć nie był dziwny widok kobiet idących za pługiem, które ciągnęły inne kobiety (z uwagi na rekwizycję koni)... Coś niecoś w kwestii organizacji kobiet na wsi się jednak działo, a od 1917 zaczęły budzić się znów te "tradycyjne" koła gospodyń...
 ==Królestwo Polskie==

@@ Linia 16: / Linia 16: @@
 ===Koła Ziemianek ===
-Koła ziemianek czynnych (KGW), prawdopodobnie za sprawą braku zaangażowania ze strony ziemianek rzeczywistych, w dużej mierze zamarły. Jako jedno z nielicznych w Królestwie działało szreńskie koło prowadzone przez [[Maria Karczewska|Marię Karczewską]]. Nie jest chyba przypadkiem, że była to jedna z ziemianek opowiadających się politycznie za koncepcjami Piłsudskiego. Jednak większość środowiska  (np. [[Maria Holder-Eggerowa]] założycielk, jak pisaliśmy, jednego z największych kół), wraz z Centralnym Towarzystwem Rolniczym, zaangażowała się w tworzenie systemu komitetów obywatelskich. Jednak przed końcem wojny wiejskie koła zaczęły się odtwarzać. W każdym razie tuż przed odzyskaniem niepodległości w poszczególnych guberniach była następująca liczba odradzających się kół: lubelska — 13, warszawska — 10, piotrkowska — 6, kaliska — 3, płocka — 3, kielecka — 3, łomżyńska — l.
+Koła ziemianek czynnych (KGW), prawdopodobnie za sprawą braku zaangażowania ze strony ziemianek rzeczywistych, w dużej mierze zamarły. Jako jedno z nielicznych w Królestwie działało szreńskie koło prowadzone przez [[Maria Karczewska|Marię Karczewską]]. Nie jest chyba przypadkiem, że była to jedna z ziemianek opowiadających się politycznie za koncepcjami Piłsudskiego. Jednak większość środowiska  (np. [[Maria Holder-Eggerowa]] założycielka, jak pisaliśmy, jednego z największych kół), wraz z Centralnym Towarzystwem Rolniczym, zaangażowała się w tworzenie systemu komitetów obywatelskich. Jednak przed końcem wojny wiejskie koła zaczęły się odtwarzać. W każdym razie tuż przed odzyskaniem niepodległości w poszczególnych guberniach była następująca liczba odradzających się kół: lubelska — 13, warszawska — 10, piotrkowska — 6, kaliska — 3, płocka — 3, kielecka — 3, łomżyńska — l.
 Jednocześnie koła czynne pod przywództwem ziemianki [[Maria Karczewska|Marii Karczewskiej]] próbowały w latach 1917-1918 uzyskać większy wpływ Stowarzyszeniu Zjednoczonych Ziemianek i samodzielność. W efekcie w 1918 roku włączono do Zarządu Głównego SZZ przedstawicielki KGW, a wydział kół uzyskał zgodę na organizowanie odrębnych posiedzeń, poświęconych ustalaniu planów pracy w kołach gospodyń wiejskich. Aspiracje były jednak chyba większe.