Kowary - Historia wersji

Piotr Frączak o 11:24, 7 gru 2022

2022-12-07T11:24:39Z

Piotr Frączak: /* Pomoc społeczna i edukacja */

2022-12-07T10:50:18Z

Pomoc społeczna i edukacja

Piotr Frączak: /* zapas z 2 */

2022-12-07T10:40:41Z

zapas z 2

Piotr Frączak: /* cechy */

2022-12-07T10:11:53Z

cechy

Piotr Frączak: /* organizacje */

2022-12-07T09:47:50Z

organizacje

Piotr Frączak: /* organizacje */

2022-12-07T09:41:49Z

organizacje

Piotr Frączak: /* Pomoc społeczna i edukacja */

2022-12-07T09:22:07Z

Pomoc społeczna i edukacja

Piotr Frączak: /* samorząd */

2022-12-05T14:24:58Z

samorząd

Piotr Frączak: /* opieka społeczna */

2022-12-05T14:14:19Z

opieka społeczna

Piotr Frączak: /* edukacja */

2022-12-05T14:14:02Z

edukacja

@@ Linia 116: / Linia 116: @@
 całe miasto musiało zadecydować czy chce być pruskie czy lotaryńskie - wszyscy mieszkańcy musieli złożyć przysięgę królowi Prus s. 114
 ===cechy===
@@ Linia 217: / Linia 216: @@
 "przed wybuchem wojny w 1914 r. w Kowarach funkcjonowało 46 organizacji społecznych (związków i stowarzyszeń), 46 fundacji i 7 bractw cechowych" (2 s. 267)
 ====Gleichschaltung====
 Określenie pochodzące z nazistowskiej ideologii III Rzeszy. Powstało w 1933 r., gdy wprowadzony był proces ujednolicania całego życia społecznego i politycznego – zarówno publicznego, jak i prywatnego. Celem było przy tym zniesienie w państwie i społeczeństwie pluralizmu. Część organizacji (np. robotnicze kluby sportowe czy organizacje żydowskie) zostało zlikwidowanych, a inne podporządkowane wytycznym NSDAP. I tak obozy letnie organizowane dla młodzieży w okolicach Kowar przekształcono w obozy Hitler-Jugend.

← poprzednia wersja		Wersja z 10:50, 7 gru 2022
Linia 90:		Linia 90:

	Również to gminy wyznaniowe prowadziły przez wieki szkoły. Warto jednak zwrócić uwagę, że jeszcze pod koniec XVIII wieku fundacje wspierały osoby (np. zdolne dzieci, ubogich) obu wyznań, gdy później zazwyczaj określały wyznanie osób, którtm zapisy testamentowe miały pomagać.		Również to gminy wyznaniowe prowadziły przez wieki szkoły. Warto jednak zwrócić uwagę, że jeszcze pod koniec XVIII wieku fundacje wspierały osoby (np. zdolne dzieci, ubogich) obu wyznań, gdy później zazwyczaj określały wyznanie osób, którtm zapisy testamentowe miały pomagać.
		+
		+	===Samoorganizacja===
		+
		+	W ramach kościoła katolickiego zapewne istniały różnego rodzaju bractwa kościelne.
		+
		+	"Parafią ewangelicką zarządzała gminna rada kościelna (Gemeindekirchenrat) wybrana po raz pierwszy w 1860 r. Na podstawie dekretu z 10 IX 1783 r. funkcjonowało również przedstawicielstwo gminy (Gemeindevetretung). Rada kościelna liczyła 9 osób, a ponieważ obowiązywała zasada, że przedstawicielstwo gminy musi mieć trzykrotnie więcej członków, w jego skład wchodziło 27 osób. (...) Był to skomplikowany system kierowania życiem religijnym ewangelików, albowiem kompetencje obu kolegiów nie zostały ostrzej zarysowane, ponadto, reprezentowały one zróżnicowane środowiska. Organy te funkcjonowały do hutlerowskiej polityki ujednolicenia (Gleichschaltung)..." 2 s. 309

	==samorząd==		==samorząd==

@@ Linia 211: / Linia 211: @@
 "przed wybuchem wojny w 1914 r. w Kowarach funkcjonowało 46 organizacji społecznych (związków i stowarzyszeń), 46 fundacji i 7 bractw cechowych" (2 s. 267)
-==zapas z 2==
+====Gleichschaltung====
- organizacje 266
+Określenie pochodzące z nazistowskiej ideologii III Rzeszy. Powstało w 1933 r., gdy wprowadzony był proces ujednolicania całego życia społecznego i politycznego – zarówno publicznego, jak i prywatnego. Celem było przy tym zniesienie w państwie i społeczeństwie pluralizmu. Część organizacji (np. robotnicze kluby sportowe czy organizacje żydowskie) zostało zlikwidowanych, a inne podporządkowane wytycznym NSDAP. I tak obozy letnie organizowane dla młodzieży w okolicach Kowar przekształcono w obozy Hitler-Jugend.

@@ Linia 123: / Linia 123: @@
 Od lat 80-tych XIX wieku w jednej organizacji cech łączył kowali różnych specjalności, w tym także złotników (Goldschmiedte), wytwórców noży (Messerschmiedte), oraz płatnerzy i rusznikarzy (Waffenschmiedte)" (2 s. 267).
+W XX wieku cechy istniały nadal już jako zrzeszenia zawodowe (m.in. kowali,piekarzy, rzeźników). W 1926 obchodzono "300-lecie cechu ślusarzy, blacharzy, instalatorów itd. nawiązując tym samym do zrzeszenia się w 1614 r. puszkarzy" (2 s. 288)
 ===Bractwo kurkowe===

← poprzednia wersja		Wersja z 09:47, 7 gru 2022
Linia 184:		Linia 184:

	Volksrat powstała w sytuacji, gdy nadal działały konstytucyjne i ustawowe organy miejscoej władzy, a zatem burmistrz, magistrat z tematycznymi wydziałami i rada miejska. Od chwili zawiązania odbywała spotkania, na których m.in. wypracowywano program jej działania i rozstrzygano bieżące sprawy. Zebranie, na którym wyłoniono władze (komitet wykonawczy), odbyło się 22 XII 1918 r. Przewodniczącym został lekarz medycyny dr Ritzman, a jego zastępcą ślusarz Kaps(t), sekretarzami i protokolantami poborca Kunnert i fabrykant Karg., natomiast członkami kierownictwa Maison i Hertwig. Najważniejsze z zagadnień czyli zaopatrzenie w żywność, powierzono Thomasowi, Jadchkowitzowi, Henke i Kurzke. Działalność rad ludowych była jednak stopniowo wygaszana i dość szybko zamarła. W Kowarach stało się ta m.in. na skutek zasiadania w niej osób, które jednocześnie należały do kierownictw komórek partii politycznych i udzielały się we władzach miasta lub z nimi współpracowały..."2 s. 182-283		Volksrat powstała w sytuacji, gdy nadal działały konstytucyjne i ustawowe organy miejscoej władzy, a zatem burmistrz, magistrat z tematycznymi wydziałami i rada miejska. Od chwili zawiązania odbywała spotkania, na których m.in. wypracowywano program jej działania i rozstrzygano bieżące sprawy. Zebranie, na którym wyłoniono władze (komitet wykonawczy), odbyło się 22 XII 1918 r. Przewodniczącym został lekarz medycyny dr Ritzman, a jego zastępcą ślusarz Kaps(t), sekretarzami i protokolantami poborca Kunnert i fabrykant Karg., natomiast członkami kierownictwa Maison i Hertwig. Najważniejsze z zagadnień czyli zaopatrzenie w żywność, powierzono Thomasowi, Jadchkowitzowi, Henke i Kurzke. Działalność rad ludowych była jednak stopniowo wygaszana i dość szybko zamarła. W Kowarach stało się ta m.in. na skutek zasiadania w niej osób, które jednocześnie należały do kierownictw komórek partii politycznych i udzielały się we władzach miasta lub z nimi współpracowały..."2 s. 182-283
		+
		+	===pieniądz lokalny===
		+	W związku z galopującą inflacją, fabryki emitowały własne pieniądze. W 1918 Izba Przemysłowo-Handlowa w Jeleniej Górze wraz z zarządami miejskimi (w tym w Kowarach) wyemitowała bony papierowe o nominale 25 fenigów, które drukowani jeszcze do 1921 roku. Swój pieniądz wprowadziło kierownictwo kopalni, a nawet oberżyści (2s. 285)

	==organizacje==		==organizacje==

@@ Linia 178: / Linia 178: @@
 Najbardziej chojni, darowizny po 10 000 marek,  okazali się Radca Mende (na budowę nowego szpitala i fabrykant Weigert (na wsparcie coroczne z odsetek ubogich tkaczy z Kowar) (2 s. 266)
 ==organizacje==
@@ Linia 203: / Linia 209: @@
 Związek Ogrodników
 "przed wybuchem wojny w 1914 r. w Kowarach funkcjonowało 46 organizacji społecznych (związków i stowarzyszeń), 46 fundacji i 7 bractw cechowych" (2 s. 267)
 ==zapas z 2==

@@ Linia 137: / Linia 137: @@
 ===Pomoc społeczna i edukacja===
 W XVIII wieku w Kowarach istniał stary (nie pamiętano kiedy został wybudowany) drewniany szpital, który nie posiadał ziemi uprawnej (co było w zwyczaju), ale kapitał w wysokości 1 400 talarów, z którego odsetki utrzymywały budynek, a pozostałą część "przeznaczano na pomoc dla biednych, w tym na zakup drewna opałowego" (2. s. 113).
@@ Linia 143: / Linia 142: @@
 Warto zwrócić uwagę na restrykcyjne podejście do kwestii żebractwa. Nie tylko żebractwo było zabronione, a władze lokalne zapewnienie wsparcia "swoim" ubogim to jeszcze władze (tak miejskie jak i patrymonialne) zagrożone były karą grzywny gdy przyłapano kogoś na podległym im terenie na uprawianiu tego procederu.
 W 1908 Kowary otrzymały nowy dom ubogich ufundowany przez Waebera, a władze ogłosiły, że zlikwidowano w Kowarach żebractwo. Dom został niedługo później zniszczony w wyniku powodzi i odbudowany z datków mieszczan. Na początku lat 40-tych ustanowiono Miejscowy (kowarski)  Związek Pieczy nad Ubogimi. Podlegał on do 1858 Prowincjonalnemu Związkowi Pieczy nad Ubogimi, a później Obwodowej Dyrekcji ds. Ubogich w Legnicy (2 s. 236). W 1878 rozwiązano związki prowincjonalne i stworzono Krajowy Zarząd Opieki nad Ubogimi.
@@ Linia 149: / Linia 147: @@
 ====fundacje====
 W obszarze edukacji i pomocy społecznej działania samorządu wspirane były przez prywatne fundacje. Pamiętając, że [[fundacje]] w przeszłości (a szczególnie w średniowieczu) były czymś innym niż dzisiaj (szczególnie w Polsce).
 ufundowany zostaje w kościele w Kowarach ołtarz. Zapisano również "kościołowi sumę 11 marek rocznie w groszach pruskich, która miała być łożona na Dom Boży po wsze czasy, a mianowicie z dochodów jego własnych i właścicieli dziedzicznych. (...) Pierwszym przewodniczącym i zarządcą tej fundacji mianowany został syn dziedzicznego wójta Kowar Johannes Bessirmeister, natomiast rycerz Gotsche Fritsch zagwarantował sobie i swoim spadkobiercom [[patronat|prawo patronackie]]" s. 21

← poprzednia wersja		Wersja z 14:24, 5 gru 2022
Linia 94:		Linia 94:

	Początkowo jako wieś (ale przecież nie tylko rolnicza ale zamieszkała przez kowali, kuźników i górników do tego z wójtem a nie sołtysem) w 1513 podniesiona do rangi miasta. Co prawda były one własnością prywatną to jednak mieszkańcy umieli walczyć o swoje prawa.		Początkowo jako wieś (ale przecież nie tylko rolnicza ale zamieszkała przez kowali, kuźników i górników do tego z wójtem a nie sołtysem) w 1513 podniesiona do rangi miasta. Co prawda były one własnością prywatną to jednak mieszkańcy umieli walczyć o swoje prawa.
		+
		+	===W walce o swoje prawa===

	1408 - konflikt mieszczan jeleniogórskich z mieszkańcami Kowar o naruszenie przywilejów "poprzez organizowanie pospolitego targu wiejskiego, na którym prowadzona jest sprzedaż płótna, soli i piwa, a w okolicznych wsiach wykonywane jest niezwyczajne rzemiosło" s. 23		1408 - konflikt mieszczan jeleniogórskich z mieszkańcami Kowar o naruszenie przywilejów "poprzez organizowanie pospolitego targu wiejskiego, na którym prowadzona jest sprzedaż płótna, soli i piwa, a w okolicznych wsiach wykonywane jest niezwyczajne rzemiosło" s. 23

← poprzednia wersja		Wersja z 14:14, 5 gru 2022
Linia 179:		Linia 179:

	Najbardziej chojni, darowizny po 10 000 marek, okazali się Radca Mende (na budowę nowego szpitala i fabrykant Weigert (na wsparcie coroczne z odsetek ubogich tkaczy z Kowar) (2 s. 266)		Najbardziej chojni, darowizny po 10 000 marek, okazali się Radca Mende (na budowę nowego szpitala i fabrykant Weigert (na wsparcie coroczne z odsetek ubogich tkaczy z Kowar) (2 s. 266)
−
−	~~==opieka społeczna==~~

	==organizacje==		==organizacje==