https://muzeum.asocjacje.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Szarytki 2026-06-26T12:03:48Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.33.1 https://muzeum.asocjacje.org/index.php?title=Szarytki&diff=4157&oldid=prev 2025-01-02T23:27:03Z

<p>Utworzono nową stronę &quot;(1633 - do dziś) wincentynki, siostry miłosierdzia, oficjalnie Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo żeńskie, katolickie stowarzyszenie życi...&quot;</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>(1633 - do dziś)<br /> <br /> wincentynki, siostry miłosierdzia, oficjalnie Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo <br /> <br /> żeńskie, katolickie stowarzyszenie życia apostolskiego założone przez [[Wincenty a Paulo|Wincentego a Paulo]] i [[Ludwika de Marillac|Ludwikę de Marillac]]<br /> <br /> Celem zgromadzenia jest pomaganie chorym i słabym m.in. przez prowadzenie szpitali, pielęgnowanie chorych w ich domach oraz działalność charytatywną.<br /> <br /> =Niektóre daty=<br /> 1633 – powstanie zgromadzenia we Francji, <br /> <br /> 1668 - zatwierdzenie przez papieża<br /> <br /> 1652 – szarytki przybywają do Warszawy na prośbę żony polskiego króla Jana Kazimierza, Ludwiki Marii Gonzagi<br /> <br /> 1659 – założenie pierwszego domu sióstr w Warszawie<br /> <br /> 1712 – utworzenie Prowincji Polskiej Sióstr Miłosierdzia <br /> <br /> 1796–1842 – funkcjonuje Prowincja Litewska<br /> <br /> 1799 – utworzenie Prowincji Galicyjskiej<br /> <br /> 1850 – utworzenie Prowincji Poznańskiej<br /> <br /> 1859 – przeniesienie Domu Centralnego Prowincji Galicyjskiej ze Lwowa do Krakowa<br /> <br /> 1863 – utworzenie głównej siedziby Zarządu Prowincji Poznańskiej w Chełmnie<br /> <br /> <br /> =Notatki 1=<br /> <br /> Joanna Szady [http://www.pan-ol.lublin.pl/wydawnictwa/THist12/8_Szady.pdf MISJA OPIEKUŃCZA ZGROMADZENIA SIÓSTR MIŁOSIERDZIA WINCENTEGO À PAULO W POLSCE W XVII–XVIII WIEKU] w: Teka Kom. Hist. – OL PAN, 2015, XII, 78-95<br /> <br /> ==informacje ogólne==<br /> &quot;Znaczący wkład w dzieło charytatywnej pomocy Kościoła wniosły inicjatywy<br /> pomocowe św. Wincentego à Paulo (1581–1660), który stanął wobec ogromu<br /> nędzy i potrzeb społecznych w XVII-wiecznej Francji. W swojej działalności<br /> obok nieustającej potrzeby ewangelizacji skupiał się na pełnieniu dzieł miłosierdzia,<br /> którym starał się od początku nadać formy zorganizowane. Zapewniać<br /> miały to specjalnie powołane organizacje dobroczynne, tzw. bractwa miłosierdzia<br /> (1617 – żeńskie i 1620 – męskie)&quot; s. 79<br /> <br /> &quot; Istotą inspiracji dobroczynnych św. Wincentego było głoszenie<br /> powołania do apostolstwa ludzi świeckich, zwłaszcza kobiet, którym wskazał<br /> nowe zadania, aktywne działania w Kościele. Ich niezwykłą służbą w dziele miłosierdzia<br /> zapoczątkował nowatorski model żeńskich zgromadzeń zakonnych. s. 80<br /> <br /> &quot;Praca w szpitalach zorganizowana była według specjalnego programu, będą-<br /> cego połączeniem pracy i modlitwy. Do sióstr należał całokształt opieki szpitalnej,<br /> w tym higiena, karmienie, podawanie leków, wykonywanie zabiegów medycznych<br /> itp. Nieodzownym elementem ich posługi była więc znajomość farmacji<br /> i dietetyki&quot; s. 80<br /> <br /> ==W Polsce==<br /> <br /> &quot;Istotne przy tym jest to, że praca Sióstr<br /> Miłosierdzia nakładała się na ukształtowany system opieki społecznej, pozostający<br /> od czasów średniowiecza w gestii Kościoła&quot; s. 83<br /> <br /> Sieć szpitali uzupełniały również<br /> dobrze zorganizowane ośrodki o charakterze półlecznic, z własnym personelem<br /> i aptekami, pozostające pod zwierzchnictwem zakonów s. 84<br /> <br /> Istotny dla<br /> całokształtu działalności szarytek jest też proces oddzielania się funkcji medycznej<br /> od opiekuńczej w szpitalach i organizowania tzw. szpitali generalnych, w których pracę sióstr interpretowano jako „pielęgniarską”. 84/85<br /> <br /> <br /> Znaczącą rolę w rozwoju polskiej misji opiekuńczej zapoczątkowanej przez<br /> św. Wincentego miał ks. Gabriel Piotr Baudouin (1689–1768) ze Zgromadzenia<br /> Księży Misjonarzy, który przybył do Warszawy w 1717 r. i aktywnie włączył się<br /> w pracę charytatywną. <br /> (...)<br /> Zgodnie z ówczesną koncepcją łączenia w jednej placówce leczniczej różnych aspektów pomocowych w stosunku do chorych dorosłych, dzieci, starców,<br /> kalek – szpital podniesiono w 1761 r. do rangi szpitala generalnego. Traktuje się<br /> ten akt nadania jako pierwszą ustawę szpitalną określającą kompleksową strukturę<br /> placówki i szczegółowy sposób jej funkcjonowania. W kolejnych latach<br /> liczba chorych szpitalnych oscylowała wokół tysiąca, a liczbą dzieci objętych<br /> opieką – w granicach kilkuset. Wypracowany model wychowawczy funkcjonował<br /> w domu przez wiele kolejnych lat<br /> . s. 89<br /> <br /> Szpitale fundacyjne szarytek<br /> do czasu I rozbioru pojawiły się w: Białej (1716), Lwowie (1745), Szczuczynie<br /> Litewskim (1742), Szczuczynie Mazowieckim (1742); Wilnie (1745), Mariampolu<br /> (1746), Oświeju (1759), Brodach (1760), Gródku (1766), Przeworsku<br /> (1768), Białymstoku (1769), Żytomierzu (pierwotna fundacja – 1760; 1776)<br /> . <br /> <br /> Nie można też zapominać o równie ważnym jak leczniczo-opiekuńczy – wychowawczym<br /> nurcie działalności, który szarytki pełniły przy swoich zakładach.<br /> Zgodnie z zaleceniami fundatorów miały zajmować się na stałe dziećmi sierocymi<br /> oraz edukacją dziewcząt z zewnątrz. Dzięki temu placówki sióstr pełniły<br /> rolę ośrodków kulturalnych w danej miejscowości, dając możliwość nauki<br /> i przygotowania do życia dzieci w trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej. <br /> <br /> Już w momencie krystalizowania się idei<br /> oddzielenie leczenia od pomocy pod koniec XVII w., właśnie reguły szarytek(obok bonifratrów) uwzględniały pielęgnowanie chorych jako osobnej kategorii<br /> potrzebujących. Również w praktyce wraz z nastaniem szarytek znacznie polepszyła<br /> się jakość usług pielęgniarskich, obejmująca szerokie spektrum działań<br /> wokół chorego, takich jak zabiegi higieniczne, medyczne i pielęgnacyjne s. 93<br /> <br /> =Notatki 2=<br /> <br /> [http://naszaprzeszlosc.pl/files/tom095_05.pdf s MAŁGORZATA BORKOWSKA OSB SEMINARIUM GALICYJSKIEJ PROWINCJI SZARYTEK (1782—1914) W ŚWIETLE BADAŃ OGÓLNYCH NAD REKRUTACJĄ DO POLSKICH ZAKONÓW ŻEŃSKICH ]<br /> <br /> <br /> Można chyba postawić tezę, że w Polsce przedrozbiorowej żeńskie<br /> życie zakonne nowego typu, o charakterze czynnym nie klauzurowym,<br /> nie cieszyło się zrozumieniem ani wielkim uznaniem, poza<br /> oczywiście środowiskami doznającymi opieki sióstr. s. 167</div>

Piotr Frączak