Szpitale w Poznaniu - Historia wersji

Piotr Frączak: /* Śpital‎ ‎ś.‎ ‎Mikołaja‎ */

2025-01-12T15:39:30Z

Śpital‎ ‎ś.‎ ‎Mikołaja‎

Piotr Frączak: /* Spital‎ ‎ś.‎ ‎Wawrzyńca‎ dla‎ ‎księży‎ ‎Emerytóiw ‎z‎ ‎kościołem‎ ‎pod‎ ‎tymże‎ ‎tytułem‎ */

2025-01-12T15:34:41Z

Spital‎ ‎ś.‎ ‎Wawrzyńca‎ dla‎ ‎księży‎ ‎Emerytóiw ‎z‎ ‎kościołem‎ ‎pod‎ ‎tymże‎ ‎tytułem‎

Piotr Frączak: /* Spital‎ ‎ś.‎ ‎Wawrzyńca‎ dla‎ ‎księży‎ ‎Emerytóiw ‎z‎ ‎kościołem‎ ‎pod‎ ‎tymże‎ ‎tytułem‎ */

2025-01-12T15:32:17Z

Spital‎ ‎ś.‎ ‎Wawrzyńca‎ dla‎ ‎księży‎ ‎Emerytóiw ‎z‎ ‎kościołem‎ ‎pod‎ ‎tymże‎ ‎tytułem‎

Piotr Frączak o 15:47, 9 gru 2024

2024-12-09T15:47:13Z

Piotr Frączak: /* Spital‎ ‎ś.‎ ‎Łazarza‎ */

2024-12-08T20:59:10Z

Spital‎ ‎ś.‎ ‎Łazarza‎

Piotr Frączak o 20:38, 8 gru 2024

2024-12-08T20:38:03Z

Piotr Frączak: /* Spital‎ ‎i‎ ‎kościół‎ ‎ś.‎ ‎Ducha */

2024-12-08T20:10:28Z

Spital‎ ‎i‎ ‎kościół‎ ‎ś.‎ ‎Ducha

Piotr Frączak: /* Spital‎ ‎ś.‎ ‎Łazarza‎ */

2024-12-08T19:55:45Z

Spital‎ ‎ś.‎ ‎Łazarza‎

Piotr Frączak: /* Spital‎ ‎i‎ ‎kościół‎ ‎ś.‎ ‎Ducha */

2024-12-08T19:47:53Z

Spital‎ ‎i‎ ‎kościół‎ ‎ś.‎ ‎Ducha

Podgląd zmian

Piotr Frączak: /* Spital‎ ‎i‎ ‎kościół‎ ‎ś.‎ ‎Ducha */

2024-12-08T18:52:29Z

Spital‎ ‎i‎ ‎kościół‎ ‎ś.‎ ‎Ducha

@@ Linia 266: / Linia 266: @@
 mi.‎ ‎Stał‎ ‎obok‎ ‎kościoła‎ ‎ś.‎ ‎Mikołaja,‎ ‎za‎ ‎kuryami‎ ‎kanoników,
 idąc‎ ‎na‎ ‎Zagórze.
 [https://polona.pl/item-view/cb5919fd-3b5c-4c7f-9915-07ef9e9256da?page=309 279‎]

@@ Linia 251: / Linia 251: @@
 niewiadomo‎ ‎mi.‎ ‎W‎ ‎nowszych‎ ‎czasach‎ ‎obrócony‎ ‎znowu
 został‎ ‎na‎ ‎śpital‎ ‎ubogich‎ ‎świeckich.
+===Śpital‎ ‎i.‎ ‎Wawrzyńca‎ ‎dla‎ ‎Osób‎ ‎świeckich===
 Gdy śpital‎ ‎ś.‎ ‎Wawrzyńca‎ ‎na‎ ‎przytułek‎ ‎dla‎ ‎księży‎ ‎ubogich‎ ‎i‎ ‎kaleków‎ ‎odebrano,‎ ‎przeniesiono‎ ‎z‎ ‎niego‎ ‎ubogich‎ ‎świeckich
 do‎ ‎lichej‎ ‎lepianki‎ ‎obok‎ ‎postawionej‎, ‎w‎ ‎której‎ ‎5,‎ ‎6‎ ‎do‎ ‎8.

@@ Linia 253: / Linia 253: @@
 ===‎Śpital‎ ‎i.‎ ‎Wawrzyńca‎ ‎dla‎ ‎Osób‎ ‎świeckich===‎
-‎Gdy
+‎
-śpital‎ ‎ś.‎ ‎Wawrzyńca‎ ‎na‎ ‎przytułek‎ ‎dla‎ ‎księży‎ ‎ubogich‎ ‎i‎ ‎kaleków‎ ‎odebrano,‎ ‎przeniesiono‎ ‎z‎ ‎niego‎ ‎ubogich‎ ‎świeckich
+Gdy śpital‎ ‎ś.‎ ‎Wawrzyńca‎ ‎na‎ ‎przytułek‎ ‎dla‎ ‎księży‎ ‎ubogich‎ ‎i‎ ‎kaleków‎ ‎odebrano,‎ ‎przeniesiono‎ ‎z‎ ‎niego‎ ‎ubogich‎ ‎świeckich
 do‎ ‎lichej‎ ‎lepianki‎ ‎obok‎ ‎postawionej‎, ‎w‎ ‎której‎ ‎5,‎ ‎6‎ ‎do‎ ‎8.
 ubogich‎ ‎utrzymywano,‎ ‎częścią‎ ‎z‎ ‎funduszów‎ ‎jeszcze‎ ‎z‎ ‎15.wieku‎ ‎pochodzących‎ ‎(z‎ ‎roku‎ ‎1466.‎ ‎1479.‎ ‎1484.‎ ‎i‎ ‎t.‎ ‎d.)

← poprzednia wersja		Wersja z 15:47, 9 gru 2024
Linia 1:		Linia 1:
		+	{\| cellspacing="2"
		+
		+	\|width=400\|
		+
		+	\|width=700\|
		+	[[Historia samoorganizacji w Wielkopolsce\|Przygotowane w ramach kursu AU "Historia samoorganizacji w Wielkopolsce"]]
		+	\|}
	==Śpitale‎ ‎i‎ ‎inne‎ ‎dobroczynne‎ ‎zakłady i‎ ‎fundusze==		==Śpitale‎ ‎i‎ ‎inne‎ ‎dobroczynne‎ ‎zakłady i‎ ‎fundusze==
	za [https://polona.pl/item-view/cb5919fd-3b5c-4c7f-9915-07ef9e9256da?page=290 Łukaszewicz, Józef Obraz historyczno-statystyczny miasta Poznania w dawniejszych czasach. T. 1]		za [https://polona.pl/item-view/cb5919fd-3b5c-4c7f-9915-07ef9e9256da?page=290 Łukaszewicz, Józef Obraz historyczno-statystyczny miasta Poznania w dawniejszych czasach. T. 1]

← poprzednia wersja		Wersja z 20:59, 8 gru 2024
Linia 216:		Linia 216:
	gruzów‎ ‎w‎ ‎roku‎ ‎1757.‎ ‎podzwignął‎ ‎[[Szymon Wosiński\|Wośiński]],‎ ‎kanonik‎ ‎katedralny‎ ‎poznański‎,‎ ‎wymurowawszy‎ ‎dom‎ ‎śpitalny,‎ ‎który‎ ‎dotąd‎ ‎stoi.		gruzów‎ ‎w‎ ‎roku‎ ‎1757.‎ ‎podzwignął‎ ‎[[Szymon Wosiński\|Wośiński]],‎ ‎kanonik‎ ‎katedralny‎ ‎poznański‎,‎ ‎wymurowawszy‎ ‎dom‎ ‎śpitalny,‎ ‎który‎ ‎dotąd‎ ‎stoi.

		+	.
		+	===‎Spital‎ ‎ś.‎ ‎Małgorzaty===
		+	‎założony‎ ‎w‎ ‎roku‎ ‎1596.‎ ‎przez
		+	Andrzeja‎ ‎Gaszyńskiego‎ ‎i‎ ‎Grzegorza‎ ‎Kwapidura,‎ ‎obywatelów‎ ‎Środki,‎ ‎którzy‎ ‎przeznaczyli‎ ‎na‎ ‎ten‎ ‎cel‎ ‎kawał‎ ‎roli‎ ‎na
		+	Środcę‎ ‎i‎ ‎dom‎ ‎narożni‎ ‎na‎ ‎temże‎ ‎przedmieściu,‎ ‎jadąc‎ ‎ku
		+	Głównie.‎ ‎Fundację‎ ‎tę‎ ‎potwierdził‎ ‎w‎ ‎roku‎ ‎1597.‎ ‎Łukasz
		+	Kośćielecki,‎ ‎biskup‎ ‎poznański.‎ ‎Spital‎ ‎ś.‎ ‎Małgqrzaty,‎ ‎dotąd
		+	istnący,‎ ‎prócz‎ ‎roli‎ ‎posiadał‎ ‎małe‎ ‎sumki‎ ‎umieszczone‎ ‎na‎ ‎ro‎zmaitych‎ ‎dobrach‎ ‎ziemskich‎ ‎w‎ ‎Województwie‎ ‎poznańskiem‎ ‎i
		+	na‎ ‎domach‎ ‎w‎ ‎Poznaniu.‎ ‎Utrzymywał‎ ‎kilku‎ ‎ubogich‎ ‎płci
		+	obojej.

−	[https://polona.pl/item-view/cb5919fd-3b5c-4c7f-9915-07ef9e9256da?page=~~307~~ 279‎]	+	===Spital‎ ‎ś.‎ ‎Wawrzyńca‎ dla‎ ‎księży‎ ‎Emerytóiw ‎z‎ ‎kościołem‎ ‎pod‎ ‎tymże‎ ‎tytułem‎===
		+	‎Kiedy‎ ‎i‎ ‎przez‎ ‎kogo‎ ‎śpital ‎ten
		+	założony‎ ‎został,‎ ‎niewiadomo.‎ ‎Stał‎ ‎atoli‎ ‎już‎ ‎na‎ ‎początku
		+	15.‎ ‎wieku‎ ‎na‎ ‎Chwaliszewie‎ ‎przed‎ ‎samemi‎ ‎kuryami‎ ‎kanoników,‎ ‎po‎ ‎prawej‎ ‎stronie‎ ‎idąc‎ ‎z‎ ‎Chwaliszewa‎ ‎do‎ ‎katedry,
		+	w‎ ‎miejscu,‎ ‎gdzie‎ ‎się‎ ‎dotąd‎ ‎spital‎ ‎dla‎ ‎ubogich‎ ‎znajduje.‎ ‎Gdy
		+	Spital‎ ‎ś.‎ ‎Stanisława‎‎,‎ ‎przeznaczony‎ ‎na‎ ‎przytułek‎ ‎dla‎ ‎księży
		+	Emerytów,‎ ‎Jezuitom‎ ‎oddano,‎ ‎biskupi‎ ‎poznańscy‎ ‎uczuli
		+	wnet‎ ‎wielki‎ ‎brak‎ ‎w‎ ‎dyecezyi‎ ‎swojej‎ ‎zakładu‎ ‎tego‎ ‎rodzaju,
		+	P‎rzeto‎ ‎już‎ ‎Adam‎ ‎Nowodworski,‎ ‎siedzący‎ ‎na‎ ‎katedrze‎ ‎poznańskiej‎ ‎od‎ ‎roku‎ ‎1631.‎ ‎do‎ ‎1634.‎ ‎postanowił‎ ‎spital‎ ‎murowany‎ ‎ś.‎ ‎Wawrzyńca‎ ‎przeznaczyć‎ ‎na‎ ‎schronienie‎ ‎kapłanów
		+	wiekiem‎ ‎podeszłych‎ ‎i‎ ‎ubóstwem‎ ‎przygniecionych‎‎;‎ ‎śmierć
		+	przerwała‎ ‎ślachetne‎ ‎zamiary.‎ ‎Następca‎ ‎jego,‎ ‎Andrzej‎ ‎Szółdrski,‎ ‎jeden‎ ‎z‎ ‎największych‎ ‎biskupów‎ ‎poznańskich‎ ‎i‎ ‎najślachetniejszych‎ ‎ludzi‎ ‎przy‎wiódł‎ ‎zamysł‎ ‎swego‎ ‎poprzednika
		+	na‎ ‎synodzie‎ ‎w‎ ‎roku‎ ‎1642.‎ ‎do‎ ‎skutku‎ ‎:‎ ‎Synod‎ ‎zaś‎ ‎uposażył
		+	śpital‎ ‎puściznami‎ ‎po‎ ‎zmarłych‎ ‎bez‎ ‎testamentu‎ ‎kapłanach‎ ‎w
		+	dyecezyi‎ ‎poznańskiej‎ ‎i‎ ‎zobowiązał‎ ‎wszystkich‎ ‎posiadaczy
		+	beneficyow,‎ ‎aby‎ ‎w‎ ‎testamentach‎ ‎swoich‎ ‎śpitala‎ ‎ks.‎ ‎Emerytów‎ ‎w‎ ‎Poznaniu‎ ‎nie‎ ‎przepominali.‎ ‎To‎ ‎samo‎ ‎potwierdził‎ ‎synod‎ ‎pod‎ ‎Teodorem‎ ‎Czartoryskim‎ ‎w‎ ‎roku‎ ‎1654.‎ ‎odbyty.‎ ‎Fundusze‎ ‎tego‎ ‎śpitala‎ ‎składały‎ ‎się‎ ‎z‎ ‎ogrodu‎ ‎i‎ ‎rozmaitych‎ ‎sumek,‎ ‎lokowanych‎ ‎po‎ ‎różnych‎ ‎miejscach.‎ ‎Jakie‎ ‎było‎ ‎jego‎ ‎urządzenie,‎ ‎ilu‎ ‎w‎ ‎sobie‎ ‎kapłanów‎ ‎ubogich‎ ‎mieścił,
		+	niewiadomo‎ ‎mi.‎ ‎W‎ ‎nowszych‎ ‎czasach‎ ‎obrócony‎ ‎znowu
		+	został‎ ‎na‎ ‎śpital‎ ‎ubogich‎ ‎świeckich.
		+
		+	===‎Śpital‎ ‎i.‎ ‎Wawrzyńca‎ ‎dla‎ ‎Osób‎ ‎świeckich===‎
		+	‎Gdy
		+	śpital‎ ‎ś.‎ ‎Wawrzyńca‎ ‎na‎ ‎przytułek‎ ‎dla‎ ‎księży‎ ‎ubogich‎ ‎i‎ ‎kaleków‎ ‎odebrano,‎ ‎przeniesiono‎ ‎z‎ ‎niego‎ ‎ubogich‎ ‎świeckich
		+	do‎ ‎lichej‎ ‎lepianki‎ ‎obok‎ ‎postawionej‎, ‎w‎ ‎której‎ ‎5,‎ ‎6‎ ‎do‎ ‎8.
		+	ubogich‎ ‎utrzymywano,‎ ‎częścią‎ ‎z‎ ‎funduszów‎ ‎jeszcze‎ ‎z‎ ‎15.wieku‎ ‎pochodzących‎ ‎(z‎ ‎roku‎ ‎1466.‎ ‎1479.‎ ‎1484.‎ ‎i‎ ‎t.‎ ‎d.)
		+	częścią‎ ‎z‎ ‎jałmużny.‎ ‎Za‎ ‎naszej‎ ‎pamięci‎ ‎śpital‎ ‎ten‎ ‎został‎ ‎rozebrany,‎ ‎a‎ ‎ubogich‎ ‎przeniesiono‎ ‎z‎ ‎niego‎ ‎dó‎ ‎śpitala‎ ‎księży
		+	Emerytów.
		+
		+	===Śpital‎ ‎ś.‎ ‎Mikołaja‎===
		+	‎założył‎ ‎i‎ ‎uposażył‎ ‎W‎ ‎roku
		+	1756.‎ ‎[[Szymon‎ ‎Wosiński]],‎ ‎kanonik‎ ‎katedralny‎ ‎poznański,‎ ‎na
		+	znaczywszy‎ ‎mu‎ ‎dość‎ ‎znaczne‎ ‎fundusze,‎ ‎z‎ ‎których‎ ‎10.‎ ‎ubogich‎ ‎utrzymywano.‎ ‎Gmach‎ ‎śpitalny‎ ‎był‎ ‎w‎ ‎mur‎ ‎pruski‎ ‎postawiony.‎ ‎Proboszcz‎ ‎kościoła‎ ‎ś.‎ ‎Mikołaja‎ ‎był‎ ‎zarazem‎ ‎prowizorem‎ ‎tego‎ ‎śpitala‎,‎ ‎który‎ ‎za‎ ‎naszej‎ ‎pamięci‎ ‎zniesionym
		+	został.‎ Z ‎wszystkich‎ ‎więc‎ ‎spitali‎ ‎poznańskich‎ ‎ten‎ ‎najkródzej‎ ‎trwał;‎ ‎co
		+	się‎ ‎z‎ ‎jego‎ ‎kapitałami‎ ‎i‎ ‎innemi‎ ‎funduszami‎ ‎stało,‎ ‎niewiadomo
		+	mi.‎ ‎Stał‎ ‎obok‎ ‎kościoła‎ ‎ś.‎ ‎Mikołaja,‎ ‎za‎ ‎kuryami‎ ‎kanoników,
		+	idąc‎ ‎na‎ ‎Zagórze.
		+
		+	[https://polona.pl/item-view/cb5919fd-3b5c-4c7f-9915-07ef9e9256da?page=309 279‎]

@@ Linia 215: / Linia 215: @@
 ze‎ ‎gmach‎ ‎spitala‎ ‎s.‎ ‎Łazarza‎ ‎w‎ ‎pierwszej‎ ‎połowie‎ ‎18.‎ ‎wieku‎ ‎caikiem‎ ‎spustoszony‎ ‎i‎ ‎upadkiem‎ ‎ostatecznym‎ ‎grożący‎ ‎z
 gruzów‎ ‎w‎ ‎roku‎ ‎1757.‎ ‎podzwignął‎ ‎[[Szymon Wosiński|Wośiński]],‎ ‎kanonik‎ ‎katedralny‎ ‎poznański‎,‎ ‎wymurowawszy‎ ‎dom‎ ‎śpitalny,‎ ‎który‎ ‎dotąd‎ ‎stoi.
 [https://polona.pl/item-view/cb5919fd-3b5c-4c7f-9915-07ef9e9256da?page=307 279‎]

@@ Linia 59: / Linia 59: @@
 .‎ ‎przypisuje‎ ‎fundacyą‎ ‎jego‎ ‎Bogufałowi,‎ ‎biskupowi‎ ‎poznańskiemu‎ ‎(ale‎ ‎któremu‎ ‎?)‎ ‎„‎ ‎Pierwszy‎ ‎śpital‎ ‎“‎ ‎—‎ ‎są‎ ‎słowa‎ ‎Szembeka‎ ‎—‎ "świętego‎ ‎Ducha‎ ‎przed‎ ‎wroniecką‎ ‎bramą
 przez‎ ‎Boguchwała,‎ ‎biskupa‎ ‎poznańskiego‎ ‎za‎ ‎pomocą‎ ‎10 województw‎ ‎wielkopolskich‎ ‎kosztownie‎ ‎wystawiony‎ ‎wyrzuconym‎ ‎młodym‎ ‎na‎ ‎wychowanie‎ ‎i‎ ‎nad‎ ‎sześćdziesiąt‎ ‎ubogim,‎ ‎a‎ ‎osobliwie‎ ‎poczciwym‎ ‎mężom‎ ‎starym‎ ‎żywność‎ ‎przedtem
- sprawując,‎ ‎potem‎ ‎przed‎ ‎60‎ ‎około‎ ‎lat‎ ‎(to‎ ‎jest‎ ‎podczas
+sprawując,‎ ‎potem‎ ‎przed‎ ‎60‎ ‎około‎ ‎lat‎ ‎(to‎ ‎jest‎ ‎podczas
 wojny‎ ‎szwedzkiej‎ ‎za‎ ‎Jana‎ ‎Kazimierza)‎ ‎z‎ ‎swoim‎ ‎kościołem
 zrujnowany.‎“‎ ‎Odbudowany‎ ‎około‎ ‎1670.‎ ‎roku‎ ‎na‎ ‎nowo,

← poprzednia wersja		Wersja z 19:55, 8 gru 2024
Linia 216:		Linia 216:
	gruzów‎ ‎w‎ ‎roku‎ ‎1757.‎ ‎podzwignął‎ ‎[[Szymon Wosiński\|Wośiński]],‎ ‎kanonik‎ ‎katedralny‎ ‎poznański‎,‎ ‎wymurowawszy‎ ‎dom‎ ‎śpitalny,‎ ‎który‎ ‎dotąd‎ ‎stoi.		gruzów‎ ‎w‎ ‎roku‎ ‎1757.‎ ‎podzwignął‎ ‎[[Szymon Wosiński\|Wośiński]],‎ ‎kanonik‎ ‎katedralny‎ ‎poznański‎,‎ ‎wymurowawszy‎ ‎dom‎ ‎śpitalny,‎ ‎który‎ ‎dotąd‎ ‎stoi.

−	279‎	+	[https://polona.pl/item-view/cb5919fd-3b5c-4c7f-9915-07ef9e9256da?page=307 279‎]

@@ Linia 57: / Linia 57: @@
 umieszczonych,‎ ‎opatrywali.‎ ‎Z‎ ‎administracyi‎ ‎s‎pitala‎ ‎mieli‎ ‎ci‎ ‎ekonomowie‎ ‎składać‎ ‎corocznie‎ ‎rachunki‎ ‎przed‎ ‎proboszczem‎ ‎ś.‎ ‎Ducha
 i‎ ‎magistratem‎ ‎poznańskim)‎. ‎Szembek,‎ ‎biskup‎ ‎poznański‎ ‎w‎ ‎nowem‎ ‎urządzeniu‎ ‎śpitalów‎ ‎miejskich‎ ‎w‎ ‎roku
-.‎ ‎przypisuje‎ ‎fundacyą‎ ‎jego‎ ‎Bogufałowi,‎ ‎biskupowi‎ ‎poznańskiemu‎ ‎(ale‎ ‎któremu‎ ‎?)‎ ‎„‎ ‎Pierwszy‎ ‎śpital‎ ‎“‎ ‎—‎ ‎są‎ ‎słowa‎ ‎Szembeka‎ ‎—‎ ‎,,‎świętego‎ ‎Ducha‎ ‎przed‎ ‎wroniecką‎ ‎bramą
+.‎ ‎przypisuje‎ ‎fundacyą‎ ‎jego‎ ‎Bogufałowi,‎ ‎biskupowi‎ ‎poznańskiemu‎ ‎(ale‎ ‎któremu‎ ‎?)‎ ‎„‎ ‎Pierwszy‎ ‎śpital‎ ‎“‎ ‎—‎ ‎są‎ ‎słowa‎ ‎Szembeka‎ ‎—‎ "świętego‎ ‎Ducha‎ ‎przed‎ ‎wroniecką‎ ‎bramą
-przez‎ ‎Boguchwała,‎ ‎biskupa‎ ‎poznańskiego‎ ‎za‎ ‎pomocą‎ ‎10 województw‎ ‎wielkopolskich‎ ‎kosztownie‎ ‎wystawiony‎ ‎wyrzuconym‎ ‎młodym‎ ‎na‎ ‎wychowanie‎ ‎i‎ ‎nad‎ ‎sześćdziesiąt‎ ‎ubo-
+przez‎ ‎Boguchwała,‎ ‎biskupa‎ ‎poznańskiego‎ ‎za‎ ‎pomocą‎ ‎10 województw‎ ‎wielkopolskich‎ ‎kosztownie‎ ‎wystawiony‎ ‎wyrzuconym‎ ‎młodym‎ ‎na‎ ‎wychowanie‎ ‎i‎ ‎nad‎ ‎sześćdziesiąt‎ ‎ubogim,‎ ‎a‎ ‎osobliwie‎ ‎poczciwym‎ ‎mężom‎ ‎starym‎ ‎żywność‎ ‎przedtem