https://muzeum.asocjacje.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Tomasz_Ru%C5%9Bkiewicz 2026-06-26T11:36:45Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.33.1 https://muzeum.asocjacje.org/index.php?title=Tomasz_Ru%C5%9Bkiewicz&diff=2289&oldid=prev 2022-07-07T09:33:21Z

<p>Utworzono nową stronę &quot; Strona przygotowana dla Weronika Czyżewska Waglowska =Tomasz Ruśkiewicz - 1867-1926= Na podstawie [http://bcpw.bg.pw.edu.pl/dlibra/publication?id=5856&amp;tab=3 Przegl...&quot;</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div> Strona przygotowana dla Weronika Czyżewska Waglowska<br /> <br /> =Tomasz Ruśkiewicz - 1867-1926=<br /> <br /> Na podstawie [http://bcpw.bg.pw.edu.pl/dlibra/publication?id=5856&amp;tab=3 Przegląd Elektrotechniczny organ Stowarzyszenia Elektrotechników Polskich z 15 .stycznia 1927 r]<br /> <br /> autor publikacji: &quot;Tajny Związek Młodzieży Polskiej w latach 1887-1893.&quot; Na podstawie urzędowych dokumentów rosyjskich i własnych wspomnień skreślił T. Ruśkiewicz. Warszawa 1926)<br /> <br /> ==Ś. p. Tomasz Ruśkiewicz==<br /> <br /> &quot;pierwsze nauki pobierał w gimnazjum w Kielcach, które ukończył w roku 1885. [członek kół samokształceniowej, w końcu kolega szkolny Żeromskiego od &quot;Syzyfowych prac&quot; - przyp. PF].<br /> <br /> Następnie studjował w uniwersytecie w Petersburgu, gdzie w r. 1889 uzyskał dyplom Kandydata Nauk Matematycznych.<br /> <br /> W czasie studjów brał już czynny udział w dzia­łalności polityczno-oświatowej młodzieży. Wydał też niedawno materjały historyczne o działalności w latach 1887— 1893 [[ZET|Tajnego Związku Młodzieży Polskiej]],<br /> którego był czynnym członkiem.<br /> <br /> W r. 1891 za udział w organizowaniu w Warszawie obchodu setnej rocznicy Konstytucji Trzeciego Maja został przez władze rosyjskie aresztowany i osadzony w więzieniu, gdzie pozostawał do końca r. 1892, poczem był skazany na pięcioletnie wydalenie z kraju. Wykorzystał czas swego przymusowego pobytu<br /> zagranicą dla studjów elektrotechnicznych (...)<br /> <br /> Po powrocie do kraju natychmiast przystępuje do pracy społecznej i zawodowej. Bierze czynny udział w pierwszem zrzeszeniu technicznem polskiem na terenie b. Kongresówki, w czasach, gdy placówka ta musiała się kryć pod nazwą: Warszawskiego Oddziału Towarzystwa popierania „rosyjskiego&quot; przemysłu i handlu. Był On jednym z 14 założycieli Delegacji Elektrotechnicznej, która została utworzona przy tym Oddziale 27 marca 1899 roku. Bierze udział w zorganizowanych przez tę Delegację wykładach dla szerszych kół techników i monterów, jak również w odczytach na Zjeździe Elektrotechników w 1903 r (...) Był on jednym z trzech członków prezydjum Delegacji Elektrotechnicznej.<br /> <br /> Gdy w założonem w r. 1907 [[Stowarzyszenie Techników|Stowarzyszeniu Techników]]}} powstało Koło Elektrotechników, które następnie w r. 1919 zamieniło się w odrębne [[Stowarzyszenie Elektrotechników Polskich]], ś. p. T. Ruśkiewicz zajmował się organizacją tych stowarzyszeń, a na walnych Zjazdach Elektrotechników Polskich w roku 1919 w Warszawie i w r, 1921 w Toruniu był jednym z przewodniczących.<br /> Był również jednym z założycieli Przeglądu<br /> Elektrotechnicznego. (...)<br /> <br /> Jako Dyrektor i członek zarządu [[Polskie Towarzystwo Elektryczne|Polskiego Towarzystwa Elektrycznego przyczynił się ś. p. Ruśkiewicz do stworzenia w Polsce przemysłu maszyn elektrycznych, biorąc udział w organizacji fabryk elektrycznych w Katowicach<br /> i w Warszawie. Było to ważnym krokiem w rozwoju rodzimego przemysłu elektrotechnicznego.<br /> <br /> Był głównym inicjatorem utworzenia ogólnopolskiej organizacji p. n. „Związek przedsiębiorstw elektrycznych&quot;, powstałej w r. 1902, skupiającej zarówno przemysłowców, jak składników i instalatorów. Organizacja ta, której do ostatniej chwili był Prezesem zarządu, tylko Jego zdolnościom 'Organizacyjnym i taktowi zawdzięcza, że dało się pogodzić napozór sprzeczne interesy przedsiębiorstw zrzeszonych i że rozwój jej był pod Jego kierownictwem zapewniony.<br /> <br /> W r. 1925 organizował wreszcie nową placówkę przemysłową — Spółdzielnię: „Polskie Elektrownie&quot;. Ta dziedzina bynajmniej nie była obca ś. p. T. Ruśkiewiczowi, owszem, była Mu może najbardziej miła. Dzięki osobie ś. p. Ruśkiewicza Spółdzielnia odrazu uzyskała zaufanie i kredyt i w stosunkowo krótkim czasie doszła do dużego rozwoju. To było ostatniem dziełem Jego pracowitego żywota. <br /> <br /> Pracował On z całym wysiłkiem, a bez rozgłosu,<br /> i hasłem było Mu zawsze dobro ojczyzny. Zyskał też ogólne uznanie i wyjątkowy szacunek. (...)<br /> <br /> '''Inż. K. Gnoiński.'''<br /> <br /> == Przebieg uroczystości żałobnej ==<br /> <br /> Przebieg żałobnej uroczystości pogrzebu wymownie<br /> świadczył o wrażeniu i o powszechnym żalu, jaki<br /> wywołała śmierć ś. p. T. Ruśkiewicza w licznych<br /> organizacjach społecznych i zawodowych (...) Wyliczać ich wszystkich nie bę­dziemy, zaznaczymy tylko, że Zarząd Stowarzyszenia<br /> Elektrotechników Polskich złożył wieniec i wziął osobiście<br /> udział w pogrzebie, poszczególne zaś Koła przysłały<br /> bądź delegatów (np. Koło Lwowskie, Radomskie),<br /> bądź wieńce (np. Koło Krakowskie), bądź—depesze<br /> kondolencyjne. W podobny sposób zaznaczyły<br /> swój udział w uroczystości organizacje społeczne,<br /> jak: Związek Elektrowni Polskich, Polski Związek<br /> Przedsiębiorstw Elektrotechnicznych, Polska Ekspansja<br /> gospodarcza i inne, szereg elektrowni i magistratów<br /> miast prowincjonalnych, firm handlowych i przemysłowych,<br /> tudzież poszczególnych osób, wreszcie<br /> Straż Narodowa i tak bliskie sercu ś. p, T. Ruśkiewicza<br /> Koło Kielczan, reprezentowane przez Zarząd<br /> i szereg członków.<br /> <br /> == Przemówienia ==<br /> <br /> Z przemówień, jakie zostały wygłoszone<br /> nad trumną, przytaczamy następujące.<br /> <br /> <br /> === Przemówienie prof. M. Pożaryskiego ===<br /> <br /> (w imieniu Stowąrzyszenia Elektrotechników Polskich).<br /> <br /> Działalność ś. p. Tomasza Ruśkiewicza nie ograniczała się<br /> wyłącznie do pracy zawodowej, albowiem obowiązki społeczne<br /> rozumiał On szerzej i już na ławie szkolnej brał czynny udział<br /> i zajmował kierownicze stanowiska w organizacjach studenckich.<br /> Gdy wrócił do kraju — należał do tych pionierów elektrotechniki<br /> w Kongresówce, którzy tu w roku 1899 założyli pierwszą<br /> organizacją elektrotechników Polskich — Delegację elektrotechniczną<br /> Sekcji technicznej Towarzystwa Popierania Przemysłu<br /> i Handlu. Ś. p. Tomasz Ruśkiewicz brał bardzo czynny udział<br /> w pracach tego zrzeszenia. Potem, gdy Delegacja przekształ­ciła się w Koło Elektrotechników przy Stowarzyszeniu Techników<br /> w Warszawie, a następnie w samodzielne Stowarzyszenie,<br /> Ś. p. Tomasz Ruśkiewicz zawsze służył swem doświadczeniem<br /> życiowem i zawodowem przy układaniu statutów i organizowaniu<br /> pracy tych zrzeszeń. Gdy wreszcie elektrotechnika polska<br /> 0 tyle wzmogła się na sile, że stać ją było na założenie własnego<br /> organu, „Przeglądu Elektrotechnicznego&quot;, ś. p. Tomasz<br /> Ruśkiewicz stanął w gronie założycieli tego pisma.<br /> Pamięć o Tomaszu Ruśkiewiczu nigdy nie zaginie wśród<br /> elektrotechników polskich, a przykład Jego zawsze będzie czynnikiem<br /> twórczym dla młodych pokoleń, W imieniu elektrotechników<br /> całej Polski i kolegów Darmsztadczyków składam hołd<br /> Jego pamięci!<br /> <br /> <br /> <br /> === Przemówienie inż. T. Sułowskiego ===<br /> <br /> (w imieniu Polskiego Związku Przedsiębiorstw<br /> Elektrotechnicznych).<br /> <br /> Ojczyzna wymaga od swych obywateli, aby wiernie<br /> 1 uczciwie pełnili dla niej służbę z chwilą, gdy rozumieją, że są<br /> członkami społeczeństwa, jego ogniwem i że ponosić winni, ponosić<br /> muszą pełną odpowiedzialność za losy narodu i państwa.<br /> Tę zasadę naczelną uznał za swoją ś. p. Tomasz Ruśkiewicz,<br /> przez całe życie jej hołdował i z nią też w mózgu i w sercu<br /> zeszedł do grobu. A w służbie tej nie może być wyjątków,<br /> bo i służba ta nietrudna, o ile się ma zrozumienie spełnienia<br /> przyjętych na siebie zobowiązań i poczucie uczciwości w ich<br /> wykonaniu.<br /> <br /> My wszyscy, szara masa, pełnimy tę służbę w życiu codziennem<br /> prywatnem, zawodowem i tem lepiej, im dokładniej<br /> spełniamy przyjęte na siebie zobowiązania. Aby jednak wyniki<br /> były lepsze, potrzebni są przewodnicy w pracy, — przewodnicy,<br /> ożywieni ideą i wkładający serce we wszystkie swe<br /> poczynania. Takim właśnie przodownikiem w rodzinie elektrotechnicznej,<br /> ożywionym ideą i pełnym serca, był ś. p. niezapomniany<br /> nasz towarzysz pracy, Tomasz Ruśkiewicz. Zawsze<br /> pełen niezwykłej obowiązkowości i odpowiedzialności, wysoce<br /> bezinteresowny, człowiek rzadkiej i nieskazitelnej uczciwości,<br /> wyrozumiały dla współtowarzyszy pracy, był właśnie tym nieocenionym<br /> przodownikiem, którego dziś nie stało. Ostatnie swe<br /> lata poświęcił specjalnie pracy nad urzeczywistnieniem umiłowanej<br /> przez siebie idei ożywienia i spolszczenia przemysłu<br /> w kraju. Jeden z założycieli, zawsze gorliwy współpracownik,<br /> a ostatnio kierownik — prezes Polskiego Związku Przedsię­biorstw Elektrotechnicznych, z wielkim zapałem i oddaniem się<br /> prowadził dzieło skonsolidowania i uszlachetnienia przemysłu<br /> i handlu elektrotechnicznego i na tem stanowisku zastała Go<br /> nieubłagana śmierć. Odszedł za wcześnie, bo pracy nie skoń­czył, bo do zrobienia jest jeszcze dużo.<br /> Pamięć naszego przewodnika, drogiego przyjaciela, uczcimy<br /> najlepiej, przyrzekając, że pracę prowadzoną przez Niego<br /> dalej wykonywać będziemy z umiłowaniem idei, kierowani hasłem,<br /> aby Ojczyźnie dobrze się działo.<br /> <br /> Cześć pamięci zmarłego!<br /> <br /> === Przemówienie inż. M. Kuźmickiego ===<br /> <br /> (w imieniu Zarządu Spółdzielni „Polskie Elektrownie”).<br /> <br /> O zmarłym rzec można słowami Kasprowicza;<br /> <br /> „Po ziemi chodząc zwyczajnie,<br /> <br /> Przecież swój ślad poznaczycie&quot;.<br /> <br /> Kto miał sposobność poznać bliżej ś. p. Tomasza Ruśkiewicza,<br /> musiał uledz szlachetności, niezmiernej dobroci i nieskazitelnej<br /> czystości charakteru tego człowieka,<br /> <br /> „Po ziemi chodził zwyczajnie&quot;, był skromny i usuwał się w cień, choć zasługiwał na to, by być na świeczniku!<br /> <br /> Ostatnią jego działalnością i ostatnią placówką jego pracy<br /> była spółdzielnia „Polskie Elektrownie&quot;. O stworzeniu jej my­ślał od lat kilku. Praca w spółdzielni, jako instytucji nawpółspołecznej, nie obliczonej na zysk, odpowiadała najbardziej Jego<br /> usposobieniu, ideologji i tendencjom społecznym. To też gdy<br /> ś. p. Ruśkiewiczowi zaproponowano objęcie stanowiska dyrektora<br /> zarządzającego naszej spółdzielni, mimo wieku nie wahał<br /> się podjąć nowej pracy, zabrał się do organizowania z młodzieńczym<br /> zapałem, nie żałując czasu, ani sił.<br /> <br /> Pomyślny rozwój i powodzenie — cieszyły, uszczęśliwiały<br /> Go!<br /> <br /> Z żywością i świeżością uczucia reagował na każdy nowy<br /> dowód uznania, na każdy krok naprzód, który robiła ukochana<br /> przezeń instytucja! Odżył nam!<br /> Wśród współpracowników instytucji stworzył atmosferę<br /> zaufania, przyjaźni.<br /> I mimo małego zrozumienia w naszem społeczeństwie idei<br /> spółdzielczej, mimo trudności technicznych, związanych z tworzeniem w czasach powojennych nowej instytucji, spółdzielnia<br /> nasza rosła i gruntowała swój byt!...<br /> <br /> „Przecież swój ślad poznaczycie&quot;...<br /> <br /> Niestety, organizm Jego nie mógł się oprzeć atakom choroby,<br /> która Go nawiedziła. Z jego zgonem tracimy bojownika<br /> 0 nową placówkę, zacnego dyrektora i współtowarzysza pracy.<br /> Niech nowe życie da Temu, co własną i cudzą niedolę<br /> przetrawiał, spokój zasłużony!<br /> <br /> <br /> === Przemówienie red. Zygmunta Wasilewskiego ===<br /> <br /> (w imieniu Koła Kielczan).<br /> <br /> W imieniu kolegów ze szkoły kieleckiej, w imieniu zarządu<br /> Koła Kielczan, którego Zmarły był duszą, wzywam was, żałobni<br /> słuchacze, abyście pochylili głowę przed trumną dobrego człowieka<br /> i obywatela.<br /> <br /> Ś. p. Ruśkiewicz był nietylko zawodowcem. W pacierzu<br /> swoim, mówiąc: „Wieczne odpoczywanie...”, pomyślcie o jego<br /> sercu strudzonem, które tutaj w trumnie teraz spoczywa, a które<br /> całe życie rwało się z wątłego ciała ku ludziom, aby im czynić<br /> dobrze.<br /> <br /> Był dobrym człowiekiem i dobrym Polakiem. W podstawie<br /> wszystkiego, co robił, była miłość — miłość ludzi i Polski.<br /> Znałem Go ze szkoły kieleckiej, potem w czasach uniwersyteckich,<br /> patrzyłem na jego działalność obywatelską i mogę<br /> dać świadectwo prawdzie.<br /> <br /> Wnet po opuszczeniu ławy w r, 1891, uwięziony za udział<br /> w Związku młodzieży polskiej, pozostawał w więzieniu do koń­<br /> ca r. 1892, a potem lat pięć —na zesłaniu. Nie wytrąciło Go to<br /> z równowagi. Szedł tam, gdzie praca wymagała odwagi i ofiary,<br /> a praca Jego była tak wartościowa, że nikomu nie przyszło do<br /> głowy ocenić Go według przynależności partyjnej. Był przyjacielem<br /> osobistym Romana Dmowskiego, a z drugiej strony<br /> cieszył się przyjaźnią Stefana Żeromskiego do końca życia.<br /> <br /> Ta dobroć natury ś. p. Tomasza Ruśkiewicza, nie była tylko<br /> tkliwością. Jego serce miało siłę twórczą. Do czego się dotknął,<br /> czynił to zdatnem do życia. Przytoczę dla przykładu<br /> Jego uczucie koleżeńskie, uczucie dla wielu ludzi tak przelotne.<br /> On zaś na przywiązaniu do Kielc i do kolegów potrafił zbudodować<br /> realną instytucję. — Koło Kielczan — które jest wzorem<br /> dla wszystkich innych stowarzyszeń regjonalnych tego typu.<br /> Ale wszystko robił sam, nie zadawalając się zachętą. Sam<br /> zredagował i sfinansował „Księgę pamiątkową Kielczan&quot;, sam<br /> później zorganizował kolegów, zbierając od nich składki, a nagrodą<br /> za to była Mu myśl, że kilku z młodszego pokolenia kielczan<br /> pobiera stypendja.<br /> <br /> Nigdy bogactw swego serca nie manifestował, zawsze<br /> w cieniu ukryty. Ale trzeba Go było podpatrzeć w jego upodobaniach<br /> historycznych i muzycznych. Było to serce poetyckie.<br /> Tęsknota do przeszłości wogóle czyniła z niego historyka. Mało<br /> kto o tem wiedział, że był zapamiętałym kolekcjonistą pamiętników<br /> i badaczem historycznym, że w chwilach wolnych oddawał<br /> się muzyce.<br /> <br /> Były to jedyne namiętności w jego życiu ascetycznem. Duch<br /> był uskrzydlony, choć ciężko zatrudniony w pługu, duch bogaty<br /> 1 wielkiej wartości. Wzór obywatela, chluba tych, co z nim<br /> pracowali, chwała nazwiska. Ta chwila niech ulży ciężarowi<br /> straty, którą przenieśliśmy. Niech będzie ulgą rodzinie, że<br /> w żałobie jesteśmy wszyscy i że pamięć ś. p. Tomasza Ruśkiewicza<br /> czczona będzie po wieki!<br /> <br /> [[Kategoria:Społecznicy]]</div>

Piotr Frączak