Resursy w Płocku: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | + | =historia= | |
| + | ==Pierwsza resursa== | ||
Jako pierwszy na prowincji Królestwa Polskiego powstał w 1828 klub towarzyski w Płocku. Jak twierdzi Konarska-Pabiniak "Po likwidacji lóż masońskich | Jako pierwszy na prowincji Królestwa Polskiego powstał w 1828 klub towarzyski w Płocku. Jak twierdzi Konarska-Pabiniak "Po likwidacji lóż masońskich | ||
w 1820 roku zabrakło w Płocku ośrodka kulturalnego, toteż powołano w zamian w 1828 r. | w 1820 roku zabrakło w Płocku ośrodka kulturalnego, toteż powołano w zamian w 1828 r. | ||
| − | klub rozrywkowy zwany Resursą" (2 s. 19). działalność przerwało powstanie listopadowe (?), ale znów pierwszą powstałą resursą był w 1835 klub w Płocku (1 s. 32) jednak „ustawy” zatwierdzone przed 1830 rokiem trzeba było poprawiać, a "od początku lat 40-tych żądano konsekwentnie, by prezesem każdej resursy był | + | klub rozrywkowy zwany Resursą" (2 s. 19). działalność przerwało powstanie listopadowe (?), |
| + | |||
| + | |||
| + | ==Druga resursa== | ||
| + | |||
| + | ale znów pierwszą powstałą resursą był w 1835 klub w Płocku (1 s. 32) jednak „ustawy” zatwierdzone przed 1830 rokiem trzeba było poprawiać, a "od początku lat 40-tych żądano konsekwentnie, by prezesem każdej resursy był | ||
z urzędu gubernator cywilny, zaś urzędującym wiceprezesem w mniejszych | z urzędu gubernator cywilny, zaś urzędującym wiceprezesem w mniejszych | ||
miastach—-naczelnik powiatu. Należał do nich decydujący głos przy wyborze nowych członków oraz zarządu — mogli po prostu nie zatwierdzić niemiłych władzom kandydatów. Jak się zdaje zmniejszało to w pewnej mierze | miastach—-naczelnik powiatu. Należał do nich decydujący głos przy wyborze nowych członków oraz zarządu — mogli po prostu nie zatwierdzić niemiłych władzom kandydatów. Jak się zdaje zmniejszało to w pewnej mierze | ||
| Linia 12: | Linia 18: | ||
austriackim i pruskim; szczególnie zwrócił uwagę fakt. że w Poznańskiem | austriackim i pruskim; szczególnie zwrócił uwagę fakt. że w Poznańskiem | ||
podobne instytucje (kasyno gostyńskie i resursa w Bazarze) były w pewnej | podobne instytucje (kasyno gostyńskie i resursa w Bazarze) były w pewnej | ||
| − | mierze bazą dla działalności | + | mierze bazą dla działalności konspiracyjnej. W następnych miesiącach |
stopniowo otwierano poszczególne kluby, ale 15 maja 1848 namiestnik ponownie je zawiesił. Po 1846 r. narzucono sformułowanie, że „w razie wykrycia w resursie książek lub pism | stopniowo otwierano poszczególne kluby, ale 15 maja 1848 namiestnik ponownie je zawiesił. Po 1846 r. narzucono sformułowanie, że „w razie wykrycia w resursie książek lub pism | ||
przez cenzurę nie dozwolonych członkowie komitetu i bibliotekarz niezależnie od utracenia na zawsze tytułu członków resursy i prawa udziału w zabawach i spotkaniach tejże, do odpowiedzialności w drodze policyjnej pociągnięci zostaną”. Również ten, kto „dopuścił się wyrazów | przez cenzurę nie dozwolonych członkowie komitetu i bibliotekarz niezależnie od utracenia na zawsze tytułu członków resursy i prawa udziału w zabawach i spotkaniach tejże, do odpowiedzialności w drodze policyjnej pociągnięci zostaną”. Również ten, kto „dopuścił się wyrazów | ||
Wersja z 17:22, 27 sie 2025
historia
Pierwsza resursa
Jako pierwszy na prowincji Królestwa Polskiego powstał w 1828 klub towarzyski w Płocku. Jak twierdzi Konarska-Pabiniak "Po likwidacji lóż masońskich w 1820 roku zabrakło w Płocku ośrodka kulturalnego, toteż powołano w zamian w 1828 r. klub rozrywkowy zwany Resursą" (2 s. 19). działalność przerwało powstanie listopadowe (?),
Druga resursa
ale znów pierwszą powstałą resursą był w 1835 klub w Płocku (1 s. 32) jednak „ustawy” zatwierdzone przed 1830 rokiem trzeba było poprawiać, a "od początku lat 40-tych żądano konsekwentnie, by prezesem każdej resursy był z urzędu gubernator cywilny, zaś urzędującym wiceprezesem w mniejszych miastach—-naczelnik powiatu. Należał do nich decydujący głos przy wyborze nowych członków oraz zarządu — mogli po prostu nie zatwierdzić niemiłych władzom kandydatów. Jak się zdaje zmniejszało to w pewnej mierze popularność resurs" (1 s. 32 i nast).
Rozwój klubów towarzyskich na prowincji Królestwa Polskiego był w poważnym stopniu uzależniony od aktualnej sytuacji politycznej. 10 kwietnia 1846 r. Paskiewicz rozkazał czasowo zamknąć wszystkie resursy z wyjątkiem warszawskich79. Decyzja ta wiązała się z wydarzeniami w zaborze austriackim i pruskim; szczególnie zwrócił uwagę fakt. że w Poznańskiem podobne instytucje (kasyno gostyńskie i resursa w Bazarze) były w pewnej mierze bazą dla działalności konspiracyjnej. W następnych miesiącach stopniowo otwierano poszczególne kluby, ale 15 maja 1848 namiestnik ponownie je zawiesił. Po 1846 r. narzucono sformułowanie, że „w razie wykrycia w resursie książek lub pism przez cenzurę nie dozwolonych członkowie komitetu i bibliotekarz niezależnie od utracenia na zawsze tytułu członków resursy i prawa udziału w zabawach i spotkaniach tejże, do odpowiedzialności w drodze policyjnej pociągnięci zostaną”. Również ten, kto „dopuścił się wyrazów ubliżających bądź przepisom religii, bądź władzom i urzędom krajowym” ma zostać usunięty. „Niezależnie zaś — Komitet Resursy właściwej władzy rządowej donosić [o tym] powinien, a to pod zespołową odpowiedzialnością za zamilczenie”
W miarę upływu czasu wysuwano nowe zastrzeżenia. Mniej więcej od po
Przypisy
1. Szwarc, Andrzej Resursy w Królestwie Polskim (1820-1863) Przegląd Historyczny 71/1,1980
4. Jaworski Wojciech "Przemiany legalnego życia społecznego w Królestwie Polskim w latach 1864-1914" Sosnowiec 2006
