Męskie Towarzystwo Gimnastyczne (w Gliwicach)

(1861-1845)

Nazwy

• 25 kwietnia 1861: Turnverein zu Gleiwitz (Turn-Verein zu Gleiwitz) (Towarzystwo Gimnastyczne) – nazwa pierwotna przy założeniu organizacji.

• 9 grudnia 1861: Feuer-Rettungs- und Turnverein (Towarzystwo Ratowniczo-Gimnastyczne) – nazwa przyjęta po fuzji ze strażą pożarną.

• 13 lipca 1869: Männer-Turn-Verein (MTV) (Męskie Towarzystwo Gimnastyczne) – powrót do samodzielnej nazwy po rozdzieleniu się od straży.

• Od 1878 r.: Männer-Turn-Verein (Alter Verein) lub Alter-Turn-Verein (ATV) (Stare Towarzystwo Gimnastyczne) – określenie „Stare Towarzystwo” zaczęło być używane oficjalnie dla odróżnienia od nowo powstałego w tym roku towarzystwa „Vorwärts”.

Amand Heckel

Wydarzenia, źródła

1885

Na jubileusz Ochotniczej Straży Pożarnej i Męskiego Towarzystwa Gimnastycznego. Źródło: Der oberschlesische Wanderer, nr 192, Gleiwitz, 23 sierpnia 1885, druk C. F. Neumann.

1905

źródło Neues Adress- und Geschäfts-Handbuch von Gleiwitz und der Ortschaft Richtersdorf 1905
UWAGA: przepisywanie i tłumaczenie mechaniczne - do werefikacji

Männer-Turnverein. Męski Związek Gimnastyczny.

Alter Verein gegr. 1861 Stary związek założony w 1861 r.

1. Vorsitzender: Oberlehrer Grull. 1. Przewodniczący: Starszy Nauczyciel Grull.

2. Vorsitzender Gewerbeinspektor Neufeld. 2. „ Inspektor Handlu i Przemysłu Neufeld.

Ober-Turnwart: Prokurist Koch. Główny Naczelnik Gimnastyczny: Prokurzysta Koch.

2. Turnwart: Exped. Klingsberg. 2. Naczelnik Gimnastyczny: Ekspedient Klingsberg.

1. „ Mechaniker Wenzigler. 1. „ Mechanik Wenzigler.

1. „ der alten Herren-Riege: Lehrer Sosnowski. 1. „ sekcji starych panów: Nauczyciel Sosnowski.

2. „ der alten Herren-Riege: Prokurist Koch. 2. „ sekcji starych panów: Prokurzysta Koch.

Zeugwart: Kostlik. Gospodarz Sprzętu: Kostlik.

1. Schriftwart: Korrespondent Boehmc. 1. Sekretarz: Korespondent Boehmc.

2. „ Müller. 2. „ Müller.

Kassenwart: Obermeister Becker. Skarbnik: Starszy Mistrz Becker.

Vertrauensmänner: Stadtrat Dr. Kuczora, Kaufmann Gottlieb Fränkel, Eisenbahn-Sekretär Münch, Schlossermeister Keukirch I, Kontrolleur Stolpe, Kriese, Bergbaubeamte, Sattler Fr. Rossi, Sattler Bruno Rinner. Mężowie Zaufania: Radny Miasta Dr. Kuczora, Kupiec Gottlieb Fränkel, Sekretarz Kolejowy Münch, Mistrz Ślusarski Keukirch I, Kontroler Stolpe, Kriese, Urzędnik Górniczy, Rymarz Fr. Rossi, Rymarz Bruno Rinner.

Vereinsbote: A. Galler. Listonosz Związkowy: A. Galler.

Vereinslokal: Vogel's Restaurant. Lokal Związkowy: Restauracja Vogela.

Turnabende der Männer-Abteilung: Jeden Dienstag und Freitag abends von 8–10 Uhr. Wieczory Gimnastyczne sekcji Mężczyzn: Każdy wtorek i piątek wieczorem od 8 do 10.

Turnabende der alten Herren-Riege: Jeden Mittwoch abends von 8¹/₂–10 Uhr. Wieczory Gimnastyczne sekcji starych panów: Każda środa wieczorem od 8:30 do 10.

Städtische Turnhalle Schöbterstraße. Miejska Sala Gimnastyczna przy ulicy Schöbterstraße.

1907

źródło Neues Adress- und Geschäfts-Handbuch von Gleiwitz und der Ortschaft Richtersdorf 1907
UWAGA: przepisywanie i tłumaczenie mechaniczne - do werefikacji

Męskie Towarzystwo Gimnastyczne Stare stowarzyszenie, założone w 1861 roku.

Lokal stowarzyszenia: Restauracja Lożowa (Logen-Restaurant), ul. Bahnhofstraße 13 (Dworcowa). Wieczory ćwiczeń Sekcji Męskiej: W każdy wtorek i piątek wieczorem w godz. 8–10. Wieczory ćwiczeń Zastępu Starszych Panów: W każdą środę wieczorem w godz. 8½–10 (20:30–22:00). Wieczory ćwiczeń Sekcji Kobiecej: W każdy wtorek wieczorem w godz. 6–7 i w każdy czwartek wieczorem w godz. 8–9. Miejska Hala Gimnastyczna przy ul. Schröterstraße.

Zarząd: Przewodniczący: Profesor Otto Crull. [Przewodniczący]: Królewski inspektor przemysłowy H. Neufeldt. Główny naczelnik ćwiczeń: Prokurent Fritz Koch, skarbnik okręgowy 1. Górnośląskiego Okręgu Gimnastycznego. Naczelnik ćwiczeń Sekcji Męskiej: Mechanik Richard Heßler. Naczelnik ćwiczeń Sekcji Męskiej: Mechanik Franz Wengler. Naczelnik ćwiczeń Zastępu Starszych Panów: Prokurent Fritz Koch. Naczelnik ćwiczeń Zastępu Starszych Panów: Królewski inspektor przemysłowy Neufeldt. Naczelnik ćwiczeń Sekcji Kobiecej: Nauczyciel Paul Haensel. Naczelnik ćwiczeń Sekcji Kobiecej: wakat. Gospodarz sprzętu: Tapicer Viktor Lesch. Sekretarz (protokolant): Korespondent Walter Böhme. [Sekretarz]: Korespondent Alfons Müller. Skarbnik: Ekspеdient Berthold Klingberg. Woźny stowarzyszenia: Adolf Galler.

Sekcja Śpiewacza Męska: Mistrz pieśni (dyrygent): Walter Böhme.

Vereinslokal: Logen-Restaurant, Bahnhofstraße 13. Turnabende der Männer-Abteilung: Jeden Dienstag und Freitag Abends von 8–10 Uhr. Turnabende der Alten Herren-Riege: Jeden Mittwoch Abends von 8½–10 Uhr. Turnabende der Damen-Abteilung: Jeden Dienstag Abends von 6–7 Uhr und jeden Donnerstag Abends von 8–9 Uhr. Städtische Turnhalle Schröterstraße.

Vorstand. Vorsitzender: Professor Otto Crull. [Vorsitzender]: Königl. Gewerbeinspektor H. Neufeldt. Ober-Turnwart: Prokurist Fritz Koch, Gaukassenwart des 1. Oberschlesischen Turngaues. Turnwart der Männer-Abteilung: Mechaniker Richard Heßler. Turnwart der Männer-Abteilung: Mechaniker Franz Wengler. Turnwart der Alten Herren-Riege: Prokurist Fritz Koch. Turnwart der Alten Herren-Riege: Königl. Gewerbeinspektor Neufeldt. Turnwart der Damen-Abteilung: Lehrer Paul Haensel. Turnwart der Damen-Abteilung: vacat. Zeugwart: Tapezierer Viktor Lesch. Schriftwart: Correspondent Walter Böhme. [Schriftwart]: Correspondent Alfons Müller. Kassenwart: Expedient Berthold Klingberg. Vereinsbote: Adolf Galler. Männer-Gesang-Abteilung: Liedermeister: Walter Böhme.

1911

Johann Baranek

50 lat Fünfzigstes Stiftungs-Fest des Männer-Turn-Vereins. Alter Verein Gleiwitz gegründet 1861. 1861-1911. Festschrift

1920

Źródło: Organizacje w Gliwicach 1920

Nazwa Stowarzyszenia - Data założenia - Liczba Członków - Wybrana osoba z Zarządu

Männerturnverein alter Verein - 1861 - 500 - Professor Grull

1929

50. rocznica starszej drużyny weteranów Stowarzyszenia Gimnastycznego (zał. 1861) Gliwice, 13 kwietnia 1929

1936

75 lat

Osoby

przewodniczączy

• Puls (od 25.04.1861) – nauczyciel gimnazjalny, pierwszy „mówca” i przewodniczący.

• Dr. Fleischer (od 30.06.1861) – lekarz praktyk.

• Franz Goretzki (od 20.01.1862) – radny miejski.

• Dr. Wollner (od 19.04.1864) – tajny radca sanitarny.

• Amand Heckel (od 01.01.1868) – nauczyciel gimnastyki i współzałożyciel towarzystwa.

• Professor Johannes Baranek (od 20.12.1871) – pełnił tę funkcję przez wiele lat, aż do przejścia na emeryturę.

• A. Wüstnei (od 02.09.1883) – rządowy radca budowlany.

• Verwiebe (od 10.12.1888) – miejski budowniczy.

• Fritz Koch (od 14.09.1889) – ówczesny główny księgowy.

• Dr. Urban Kuczora (od 12.12.1891) – lekarz.

• Otto Crull (od 17.12.1898) – profesor, późniejszy przewodniczący honorowy.

• Fritz Koch (od 01.02.1908) – powrócił na stanowisko jako prokurent.

• Professor Otto Crull (od 03.03.1909) – jego kolejna kadencja.

• Walther Böhme (od 25.02.1928) – prokurent, kierował klubem m.in. podczas jego 75-lecia.

Członkowie honorowi=

• Eduard Teuchert (burmistrz) – 16 lutego 1869 r.

• Amand Heckel (nauczyciel gimnastyki i współzałożyciel) – 1 października 1874 r.

• Dr. Wollner (tajny radca sanitarny i lekarz) – 7 marca 1876 r.

• Fuchs (sekretarz powiatowy) – 25 czerwca 1880 r.

• Moebius (radca ekonomiczny i komisaryczny) – 18 października 1880 r.

• Johann Baranek (profesor, wieloletni przewodniczący) – 20 sierpnia 1883 r.

• Alfred Kreidel (nadburmistrz i obywatel honorowy Gliwic) – 20 sierpnia 1883 r.

• Fritz (burmistrz) – 20 sierpnia 1883 r.

• Fritz Koch (dyrektor banku i prokurent) – 9 sierpnia 1888 r.

• A. Wüstnei (rządowy radca budowlany) – 10 grudnia 1888 r.

• David Wohlauer (jubiler) – 17 kwietnia 1891 r.

• Franz Gorezki sen. (właściciel młyna) – 17 kwietnia 1891 r.

• Josef Kleczewski (właściciel fabryki) – 29 czerwca 1901 r.

• E. T. Neumann (przewodniczący rady miejskiej i obywatel honorowy Gliwic) – 7 listopada 1902 r.

• Emil Sosnowsky (nauczyciel gimnastyki) – 7 listopada 1902 r.

• Otto Crull (profesor i wieloletni przewodniczący) – 1 lutego 1908 r.

• Berthold Klingberg (właściciel fabryki) – od 1912 r.

• Ernst Neukirch (kupiec, honorowy przodownik gimnastyczny) – od 1913 r.

• Dr. ing. Otto Riedt (radca komercjalny) – od 1914 r.

• Georg Miethe (nadburmistrz) – od 1917 r.

• Walther Böhme (prokurent i lider ruchu gimnastycznego) – od 1917 r.

• Richard Heßler (właściciel fabryki manometrów) – od 1921 r.

• Karl Lieber (nadkomisarz) – od 1922 r.

• Bruno Wiecher (emerytowany wicedyrektor szkoły) – od 1928 r.

• Dr. Eugen Schwarz (radca sanitarny) – od 1932 r.

• Theodor Schwarz (radca sprawiedliwości) – od 1932 r.

• Florian Kozur (ślusarz wiejski i wieloletni członek) – od 1933 r.

• Alexander Weinert (księgowy) – od 1936 r.

• Emil Heusener (kupiec) – od 1936 r.

• Konrad Reck (mistrz miar i wag) – od 1936 r.

inne zdjęcia

Siegfried Fränkel