Męskie Towarzystwo Gimnastyczne (w Gliwicach)

(1861-1845)

Nazwy

• 25 kwietnia 1861: Turnverein zu Gleiwitz (Turn-Verein zu Gleiwitz) (Towarzystwo Gimnastyczne) – nazwa pierwotna przy założeniu organizacji.

• 9 grudnia 1861: Feuer-Rettungs- und Turnverein (Towarzystwo Ratowniczo-Gimnastyczne) – nazwa przyjęta po fuzji ze strażą pożarną.

• 13 lipca 1869: Männer-Turn-Verein (MTV) (Męskie Towarzystwo Gimnastyczne) – powrót do samodzielnej nazwy po rozdzieleniu się od straży.

• Od 1878 r.: Männer-Turn-Verein (Alter Verein) lub Alter-Turn-Verein (ATV) (Stare Towarzystwo Gimnastyczne) – określenie „Stare Towarzystwo” zaczęło być używane oficjalnie dla odróżnienia od nowo powstałego w tym roku towarzystwa „Vorwärts”.

Wydarzenia, źródła

Amand Heckel

==1885==

Na jubileusz Ochotniczej Straży Pożarnej i Męskiego Towarzystwa Gimnastycznego. Źródło: Der oberschlesische Wanderer, nr 192, Gleiwitz, 23 sierpnia 1885, druk C. F. Neumann.

1905

źródło Neues Adress- und Geschäfts-Handbuch von Gleiwitz und der Ortschaft Richtersdorf 1905
UWAGA: przepisywanie i tłumaczenie mechaniczne - do werefikacji

Männer-Turnverein. Męski Związek Gimnastyczny.

Alter Verein gegr. 1861 Stary związek założony w 1861 r.

1. Vorsitzender: Oberlehrer Grull. 1. Przewodniczący: Starszy Nauczyciel Grull.

2. Vorsitzender Gewerbeinspektor Neufeld. 2. „ Inspektor Handlu i Przemysłu Neufeld.

Ober-Turnwart: Prokurist Koch. Główny Naczelnik Gimnastyczny: Prokurzysta Koch.

2. Turnwart: Exped. Klingsberg. 2. Naczelnik Gimnastyczny: Ekspedient Klingsberg.

1. „ Mechaniker Wenzigler. 1. „ Mechanik Wenzigler.

1. „ der alten Herren-Riege: Lehrer Sosnowski. 1. „ sekcji starych panów: Nauczyciel Sosnowski.

2. „ der alten Herren-Riege: Prokurist Koch. 2. „ sekcji starych panów: Prokurzysta Koch.

Zeugwart: Kostlik. Gospodarz Sprzętu: Kostlik.

1. Schriftwart: Korrespondent Boehmc. 1. Sekretarz: Korespondent Boehmc.

2. „ Müller. 2. „ Müller.

Kassenwart: Obermeister Becker. Skarbnik: Starszy Mistrz Becker.

Vertrauensmänner: Stadtrat Dr. Kuczora, Kaufmann Gottlieb Fränkel, Eisenbahn-Sekretär Münch, Schlossermeister Keukirch I, Kontrolleur Stolpe, Kriese, Bergbaubeamte, Sattler Fr. Rossi, Sattler Bruno Rinner. Mężowie Zaufania: Radny Miasta Dr. Kuczora, Kupiec Gottlieb Fränkel, Sekretarz Kolejowy Münch, Mistrz Ślusarski Keukirch I, Kontroler Stolpe, Kriese, Urzędnik Górniczy, Rymarz Fr. Rossi, Rymarz Bruno Rinner.

Vereinsbote: A. Galler. Listonosz Związkowy: A. Galler.

Vereinslokal: Vogel's Restaurant. Lokal Związkowy: Restauracja Vogela.

Turnabende der Männer-Abteilung: Jeden Dienstag und Freitag abends von 8–10 Uhr. Wieczory Gimnastyczne sekcji Mężczyzn: Każdy wtorek i piątek wieczorem od 8 do 10.

Turnabende der alten Herren-Riege: Jeden Mittwoch abends von 8¹/₂–10 Uhr. Wieczory Gimnastyczne sekcji starych panów: Każda środa wieczorem od 8:30 do 10.

Städtische Turnhalle Schöbterstraße. Miejska Sala Gimnastyczna przy ulicy Schöbterstraße.

1907

źródło Neues Adress- und Geschäfts-Handbuch von Gleiwitz und der Ortschaft Richtersdorf 1907
UWAGA: przepisywanie i tłumaczenie mechaniczne - do werefikacji

Męskie Towarzystwo Gimnastyczne Stare stowarzyszenie, założone w 1861 roku.

Lokal stowarzyszenia: Restauracja Lożowa (Logen-Restaurant), ul. Bahnhofstraße 13 (Dworcowa). Wieczory ćwiczeń Sekcji Męskiej: W każdy wtorek i piątek wieczorem w godz. 8–10. Wieczory ćwiczeń Zastępu Starszych Panów: W każdą środę wieczorem w godz. 8½–10 (20:30–22:00). Wieczory ćwiczeń Sekcji Kobiecej: W każdy wtorek wieczorem w godz. 6–7 i w każdy czwartek wieczorem w godz. 8–9. Miejska Hala Gimnastyczna przy ul. Schröterstraße.

Zarząd: Przewodniczący: Profesor Otto Crull. [Przewodniczący]: Królewski inspektor przemysłowy H. Neufeldt. Główny naczelnik ćwiczeń: Prokurent Fritz Koch, skarbnik okręgowy 1. Górnośląskiego Okręgu Gimnastycznego. Naczelnik ćwiczeń Sekcji Męskiej: Mechanik Richard Heßler. Naczelnik ćwiczeń Sekcji Męskiej: Mechanik Franz Wengler. Naczelnik ćwiczeń Zastępu Starszych Panów: Prokurent Fritz Koch. Naczelnik ćwiczeń Zastępu Starszych Panów: Królewski inspektor przemysłowy Neufeldt. Naczelnik ćwiczeń Sekcji Kobiecej: Nauczyciel Paul Haensel. Naczelnik ćwiczeń Sekcji Kobiecej: wakat. Gospodarz sprzętu: Tapicer Viktor Lesch. Sekretarz (protokolant): Korespondent Walter Böhme. [Sekretarz]: Korespondent Alfons Müller. Skarbnik: Ekspеdient Berthold Klingberg. Woźny stowarzyszenia: Adolf Galler.

Sekcja Śpiewacza Męska: Mistrz pieśni (dyrygent): Walter Böhme.

Vereinslokal: Logen-Restaurant, Bahnhofstraße 13. Turnabende der Männer-Abteilung: Jeden Dienstag und Freitag Abends von 8–10 Uhr. Turnabende der Alten Herren-Riege: Jeden Mittwoch Abends von 8½–10 Uhr. Turnabende der Damen-Abteilung: Jeden Dienstag Abends von 6–7 Uhr und jeden Donnerstag Abends von 8–9 Uhr. Städtische Turnhalle Schröterstraße.

Vorstand. Vorsitzender: Professor Otto Crull. [Vorsitzender]: Königl. Gewerbeinspektor H. Neufeldt. Ober-Turnwart: Prokurist Fritz Koch, Gaukassenwart des 1. Oberschlesischen Turngaues. Turnwart der Männer-Abteilung: Mechaniker Richard Heßler. Turnwart der Männer-Abteilung: Mechaniker Franz Wengler. Turnwart der Alten Herren-Riege: Prokurist Fritz Koch. Turnwart der Alten Herren-Riege: Königl. Gewerbeinspektor Neufeldt. Turnwart der Damen-Abteilung: Lehrer Paul Haensel. Turnwart der Damen-Abteilung: vacat. Zeugwart: Tapezierer Viktor Lesch. Schriftwart: Correspondent Walter Böhme. [Schriftwart]: Correspondent Alfons Müller. Kassenwart: Expedient Berthold Klingberg. Vereinsbote: Adolf Galler. Männer-Gesang-Abteilung: Liedermeister: Walter Böhme.

1911

Johann Baranek

50 lat Fünfzigstes Stiftungs-Fest des Männer-Turn-Vereins. Alter Verein Gleiwitz gegründet 1861. 1861-1911. Festschrift

1920

Źródło: Organizacje w Gliwicach 1920

Nazwa Stowarzyszenia - Data założenia - Liczba Członków - Wybrana osoba z Zarządu

Männerturnverein alter Verein - 1861 - 500 - Professor Grull

1929

50. rocznica starszej drużyny weteranów Stowarzyszenia Gimnastycznego (zał. 1861) Gliwice, 13 kwietnia 1929

1936

75 lat

sekcje

Sekcja Starszych Panów

(Alten-Herren-Riege)

Profesor Johannes Baranek Honorowy Przewodniczący, Naczelnik w latach 1879–1898 zmarły 29. 11. 1913, Członek Honorowy

Nauczyciel gimnastyki Emil Sosnowsky (Naczelnik w latach 1898–1905) zmarły 10. 10. 1905,

Członek Honorowy Dyrektor Banku Fritz Koch (Naczelnik w latach 1906–1911) zmarły 27. 12. 1911,

Honorowy Główny Naczelnik Prokurent Fritz Eggen (Naczelnik w latach 1912–1924),

Skarbnik Alexander Beinert (Naczelnik od 1924-1936?)

inne ważne osoby

Członek Honorowy Kupiec Siegfried Fränkel, który wstąpił do A. H. R. bezpośrednio po jej założeniu i należał do niej nieprzerwanie jako ćwiczący gimnastyk aż do swojej śmierci w roku 1923

Kupca drzewnego Josefa Blaesa, który od 1912 do roku 1919 działał jako gospodarz spotkań towarzyskich (Kneipwart) A. H. R.,

Dr. med. Friedricha Bibersteina. najdłużej należącego do A. H. R. aktywnego gimnastyka

Osoby

przewodniczączy

• Puls (od 25.04.1861) – nauczyciel gimnazjalny, pierwszy „mówca” i przewodniczący.

• Dr. Fleischer (od 30.06.1861) – lekarz praktyk Najprawdopodobniej Anton Fleischer

• Franz Goretzki (od 20.01.1862) – radny miejski.

• Dr Wollner (od 19.04.1864) – tajny radca sanitarny.

• Amand Heckel (od 01.01.1868) – nauczyciel gimnastyki i współzałożyciel towarzystwa.

• Professor Johannes Baranek (od 20.12.1871) – pełnił tę funkcję przez wiele lat, aż do przejścia na emeryturę.

• A. Wüstnei (od 02.09.1883) – rządowy radca budowlany.

• Verwiebe (od 10.12.1888) – miejski budowniczy.

• Fritz Koch (od 14.09.1889) – ówczesny główny księgowy.

• Dr. Urban Kuczora (od 12.12.1891) – lekarz.

• Otto Crull (od 17.12.1898) – profesor, późniejszy przewodniczący honorowy.

• Fritz Koch (od 01.02.1908) – powrócił na stanowisko jako prokurent.

• Professor Otto Crull (od 03.03.1909) – jego kolejna kadencja.

• Walther Böhme (od 25.02.1928) – prokurent, kierował klubem m.in. podczas jego 75-lecia.

Członkowie honorowi=

• Eduard Teuchert (burmistrz) – 16 lutego 1869 r.

• Amand Heckel (nauczyciel gimnastyki i współzałożyciel) – 1 października 1874 r.

• Dr. Wollner (tajny radca sanitarny i lekarz) – 7 marca 1876 r.

• Fuchs (sekretarz powiatowy) – 25 czerwca 1880 r.

• Moebius (radca ekonomiczny i komisaryczny) – 18 października 1880 r.

• Johann Baranek (profesor, wieloletni przewodniczący) – 20 sierpnia 1883 r.

• Alfred Kreidel (nadburmistrz i obywatel honorowy Gliwic) – 20 sierpnia 1883 r.

• Fritz (burmistrz) – 20 sierpnia 1883 r.

• Fritz Koch (dyrektor banku i prokurent) – 9 sierpnia 1888 r.

• A. Wüstnei (rządowy radca budowlany) – 10 grudnia 1888 r.

• David Wohlauer (jubiler) – 17 kwietnia 1891 r.

• Franz Gorezki sen. (właściciel młyna) – 17 kwietnia 1891 r.

• Josef Kleczewski (właściciel fabryki) – 29 czerwca 1901 r.

• E. T. Neumann (przewodniczący rady miejskiej i obywatel honorowy Gliwic) – 7 listopada 1902 r.

• Emil Sosnowsky (nauczyciel gimnastyki) – 7 listopada 1902 r.

• Otto Crull (profesor i wieloletni przewodniczący) – 1 lutego 1908 r.

• Berthold Klingberg (właściciel fabryki) – od 1912 r.

• Ernst Neukirch (kupiec, honorowy przodownik gimnastyczny) – od 1913 r.

• Dr. ing. Otto Riedt (radca komercjalny) – od 1914 r.

• Georg Miethe (nadburmistrz) – od 1917 r.

• Walther Böhme (prokurent i lider ruchu gimnastycznego) – od 1917 r.

• Richard Heßler (właściciel fabryki manometrów) – od 1921 r.

• Karl Lieber (nadkomisarz) – od 1922 r.

• Bruno Wiecher (emerytowany wicedyrektor szkoły) – od 1928 r.

• Dr. Eugen Schwarz (radca sanitarny) – od 1932 r.

• Theodor Schwarz (radca sprawiedliwości) – od 1932 r.

• Florian Kozur (ślusarz wiejski i wieloletni członek) – od 1933 r.

• Alexander Weinert (księgowy) – od 1936 r.

• Emil Heusener (kupiec) – od 1936 r.

• Konrad Reck (mistrz miar i wag) – od 1936 r.

inne zdjęcia

Siegfried Fränkel