|
|
| Linia 4: |
Linia 4: |
| | | | |
| | [https://geschichte.digitale-sammlungen.de/decretum-gratiani/kapitel/dc_chapter_0_4 źródło] | | [https://geschichte.digitale-sammlungen.de/decretum-gratiani/kapitel/dc_chapter_0_4 źródło] |
| − |
| |
| − | 1140 ok. Idea fundacji w Dekrecie Gracjana
| |
| − | Idea fundacji w Dekrecie Gracjana (łac. Decretum Gratiani, ok. 1140 r.) – systematyzacja zasad wyodrębniania majątku celowego (Pia Causa). Gracjan, opierając się na tradycji ojców Kościoła, wprowadził podział majątku poświęconego ze względu na jego przeznaczenie, co stało się fundamentem europejskiego prawa fundacyjnego i beneficjalnego.
| |
| − |
| |
| − | Typologia fundacji i majątków
| |
| − | W Dekrecie Gracjana majątek kościelny nie jest monolitem, lecz dzieli się na kilka kategorii funkcjonalnych:
| |
| − |
| |
| − | Fundacje charytatywne (szpitale, przytułki): Określane jako patrimonium pauperum (majątek ubogich). Majątek ten należał prawnie do potrzebujących, a zarządzający nim szafarz był jedynie administratorem.
| |
| − |
| |
| − | Fundacje beneficjalne (ołtarze, plebanie): Służyły utrzymaniu kultu i duchowieństwa. Gracjan podkreślał zasadę beneficium propter officium – dochód z fundacji był zapłatą za sprawowanie urzędu (np. altarysty czy plebana).
| |
| − |
| |
| − | Fundacje monastyczne (klasztory): Majątek przypisany do wspólnoty zakonnej jako korporacji, mający zapewnić trwałość modlitwy i życia regułą.
| |
| − |
| |
| − | Rozgraniczenie dochodów: Fabryka a Beneficjum
| |
| − | Dekret Gracjana utrwalił rozróżnienie między środkami na utrzymanie osoby a środkami na utrzymanie instytucji:
| |
| − |
| |
| − | Uposażenie Kościoła (Fabrica Ecclesiae): Część majątku przeznaczona na budynek, sprzęty liturgiczne i konserwację. Był to majątek czysto "instytucjonalny".
| |
| − |
| |
| − | Beneficjum plebańskie: Część majątku wydzielona na osobiste utrzymanie duchownego. Choć pleban zarządzał całością, prawo kanoniczne zabraniało mu używania środków "kościelnych" (fabryki) na prywatne potrzeby.
| |
