Samoorganizacja w Gliwicach

Kółka Samokształceniowe

Ruch oświatowy i etyczny na Górnym Śląska oparty na poczwórnej wstrzemięźliwości [Od red. Eleusis]rozwinął pod hasłem "Uczmy siebie i drugich!“ szeroko rozgałęzioną propagandę. Reklamowe karteczki z tym hasłem krociami krążyły wśród dzieci szkolnych i wśród wiekiem pochylonych górników po hutach i kopalniach. Redakcja »Iskry» organ Kół Samokształcenia w Gliwicach, organizowała kursy, wykłady, pogadanki, śpiewy, wycieczki, urządzała świetlice, a młodzieży zdolniejszej ułatwiała regularną pomoc naukową—wszystko to pod warunkiem i z nakazem podawania pobieranej nauki polskiej dalszemu otoczeniu.

Gdy konspiracyjne Koła Samokształcenia przekraczać zaczęły granice państwa praskiego i gdy przeszczepiać się zaczęły do Królestwa, zaaresztowanie redaktora gliwickiej »Iskry“ p. Sołtysa przez władze rosyjskie i osadzenie go w warszawskiej cytadeli ruch ten na czas pewien osłabiło. Zwłaszcza że i gliwicka prokuratorja, korzystając z nieobecności p. Sołtysa kilkudziesięciu robotnikom wytoczyła głośny w 1903 r. proces o niedozwolone nauczanie pozaszkolne i propagandę antypaństwową. Joachim Sołtys Górny Śląsk Warszawa 1920