Franciszkanie reformaci
Bracia Mniejsi Ściślejszej Obserwancji – wewnętrzna frakcja Zakonu Braci Mniejszych, która wyodrębniła się w XVI w. na fali licznych ruchów odnowy w tym zakonie. Reformaci nigdy nie byli odrębnym zakonem lecz posiadali swoją autonomię i własne statuty, które umożliwiały zachowanie specyficznej duchowości i surowszego stylu życia. 16 X I 1532 r. otrzymali oni specjalną bullę In suprema militantis ecclesiae. Tworzyli także odrębne prowincje.
W Polsce rozwój reformatów, którzy próbowali początkowo przekształcić, a następnie wyodrębnić się z bernardynów związany jest z klasztorem w Gliwicach. W efekcie wykształciły się cztery prowincje reformackie: prowincja małopolska Matki Bożej Anielskiej, prowincja wielkopolska świętego Antoniego, prowincja ruska Matki Bożej Bolesnej i prowincja pruska Wniebowzięcia NMP. Reformaci obecni byli także na Śląsku – reformacka prowincja św. Jadwigi na Śląsku. Pozostawali jednak cały czas pod zwierzchnictwem tego samego generała co reszta obserwantów.
4 października 1897 Papież Leon XIII konstytucją apostolską „Felicitate quadam” zniósł wszystkie odrębności w Zakonie Braci Mniejszych. Odtąd cały zakon posiada jednolite ustawodawstwo. Obecnie w Polsce już tylko sporadycznie używa się nazwy − reformaci.
Sylwia Zydek REFORMACI W POLSCE (XVII-XVIII W.) – ADMINISTRACJA, ŻYCIE KLASZTORNE, DUSZPASTERSTWO