Centralne Towarzystwo Gospodarcze w Wielkim Księstwie Poznańskim

Z MediWiki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jak dla przyrodnika, badającego naturę i jej zjawiska,
najbogatszem źródłem wiedzy jest żywa księga przyrody,
tak dla obserwatora spraw społecznych źródłem wiedzy i
doświadczenia jest księga życia. 
Ważną kartą w księdze życia Wielkopolski, to historya 
Centralnego Towarzystwa Gospodarczego... Kaźmirz Grabowski (1)

Metryczka

organizacja społeczno-ekonomiczna ziemiaństwa polskiego w Wielkopolsce, założona w lutym 1861 na zjeździe lokalnych towarzystw gospodarczych.

Po 1866 zrzeszało także chłopów, członków kółek rolniczych.

Kierowane przez Zarząd Centralny (ZC), w terenie działało przez lokalne Towarzystwa Gospodarcze. W strukturze ZC wyodrębniono wydziały: techniczno-fabryczny, leśny, ogólny rolny, chowu inwentarza, spraw robotniczych. Wydział leśny z czasem przekształcił się w Towarzystwo Leśne, techniczno-fabryczny w Towarzystwo Gorzelników.

Przez działalność kółek rolniczo-włościańskich CTG dążyło do szerzenia oświaty rolniczej. Przed wybuchem I wojny światowej CTG wraz z Towarzystwem Rolniczym liczyło 800 członków. 1926 po połączeniu z in. organizacjami rolniczymi (m.in. ze Zjednoczeniem Producentów Rolnych) przekształciło się w Wielkopolskie Towarzystwo Rolnicze, które 1927 wraz ze Związkiem Wielkopolskich Kółek Rolniczych utworzyło Wielkopolskie Towarzystwo Kółek i Organizacji Rolniczych.

Przewodniczący

Przewodniczącymi byli kolejno:

Wydziały

  • Wydział Techniczno-Fabryczny: przekształcony później w Wydział Gorzelniczy, a następnie w Towarzystwo Gorzelników
  • Wydział Leśny, przekształcony następnie w Towarzystwo Leśne
  • Wydział Ogólny
  • Wydział Rolny
  • Wydział Chowy Inwentarza
  • Wydział Spraw Robotniczych

Towarzystwa Filialne

Towarzystwo:

  • Poznańsko-Szamotulskie
  • Wągrowieckie
  • Mogileńskie
  • Kłecko-Kiszkowskie
  • Szubińsko-Żnińskie
  • Inowrocławsko-Strzelińskie
  • Kępinsko-Ostrzeszowskie
  • Pleszewsko-Odolanowskie
  • Średzko-Gnieźnieńsko-Wrzesińskie
  • Grodzisko-Nowotomysko-Babimojskie
  • Gostyńskie
  • Śremskie
  • powiatów Nadnoteckich (czarnkowskiego, chodzieskiego, wyrzyskiego)
  • Bydgoskie
  • Leśne w W. Ks. Poznańskiem


Organy prasowe

od 1867 Ziemianin,

1889-1939 Poradnik Gospodarski.

Bibliografia

(1) Księga jubileuszowa wydana w 50 rocznicę założenia Centralnego Towarzystwa Gospodarczego w Wielkiem Księstwie Poznańskiem, Poznań 1911