Centralne Towarzystwo Gospodarcze w Wielkim Księstwie Poznańskim
Jak dla przyrodnika, badającego naturę i jej zjawiska, najbogatszem źródłem wiedzy jest żywa księga przyrody, tak dla obserwatora spraw społecznych źródłem wiedzy i doświadczenia jest księga życia. Ważną kartą w księdze życia Wielkopolski, to historya Centralnego Towarzystwa Gospodarczego... Kaźmirz Grabowski (1)
Spis treści
Metryczka
organizacja społeczno-ekonomiczna ziemiaństwa polskiego w Wielkopolsce, założona w lutym 1861 na zjeździe lokalnych towarzystw gospodarczych.
Po 1866 zrzeszało także chłopów, członków kółek rolniczych.
Kierowane przez Zarząd Centralny (ZC), w terenie działało przez lokalne Towarzystwa Gospodarcze. W strukturze ZC wyodrębniono wydziały: techniczno-fabryczny, leśny, ogólny rolny, chowu inwentarza, spraw robotniczych. Wydział leśny z czasem przekształcił się w Towarzystwo Leśne, techniczno-fabryczny w Towarzystwo Gorzelników.
Przez działalność kółek rolniczo-włościańskich CTG dążyło do szerzenia oświaty rolniczej. Przed wybuchem I wojny światowej CTG wraz z Towarzystwem Rolniczym liczyło 800 członków. 1926 po połączeniu z in. organizacjami rolniczymi (m.in. ze Zjednoczeniem Producentów Rolnych) przekształciło się w Wielkopolskie Towarzystwo Rolnicze, które 1927 wraz ze Związkiem Wielkopolskich Kółek Rolniczych utworzyło Wielkopolskie Towarzystwo Kółek i Organizacji Rolniczych.
Przewodniczący
Przewodniczącymi byli kolejno:
- Adolf Łączyński (1861-1865)
- Hipolit Cegielski (1865-1868)
- Włodzimierz Adolf Wolniewicz (1868-1873)
- Henryk Szuman (1873-1884)
- Zygmunt Szułdrzyński (1884-1891)
- Stanisław Żółtowski (1891-1905)
- Tadeusz Jackowski (1905-1914)
- Tadeusz Szułdrzyński (1914-1923)
- Mieczysław Chłapowski (1923-1926)
Wydziały
- Wydział Techniczno-Fabryczny: przekształcony później w Wydział Gorzelniczy, a następnie w Towarzystwo Gorzelników
- Wydział Leśny, przekształcony następnie w Towarzystwo Leśne
- Wydział Ogólny
- Wydział Rolny
- Wydział Chowy Inwentarza
- Wydział Spraw Robotniczych
Towarzystwa Filialne
Towarzystwo:
- Poznańsko-Szamotulskie
- Wągrowieckie
- Mogileńskie
- Kłecko-Kiszkowskie
- Szubińsko-Żnińskie
- Inowrocławsko-Strzelińskie
- Kępinsko-Ostrzeszowskie
- Pleszewsko-Odolanowskie
- Średzko-Gnieźnieńsko-Wrzesińskie
- Grodzisko-Nowotomysko-Babimojskie
- Gostyńskie
- Śremskie
- powiatów Nadnoteckich (czarnkowskiego, chodzieskiego, wyrzyskiego)
- Bydgoskie
- Leśne w W. Ks. Poznańskiem
Organy prasowe
od 1867 Ziemianin,
1889-1939 Poradnik Gospodarski.