Kraków
Pomoc społeczna, zdrowie
1244 Szpital świętego Ducha. Założył go roku Jan Prandota z Białaczewa biskup Krakowski, powierzając nad nim staranie zakonnikom de Saxia
1504 Bractwo Miłosierdzia zakłada Piotr Skarga
1816 Krakowskie Towarzystwo Dobroczynności
Źródła
Ochrona zabytków
1830 r. powołano do życia Komitet Reparacji Zamku Krakowskiego.
Feliks Radwański (1756-1826), Artur Potocki (1787-1832)
1850 - po wielkim pożarze do akcji przystąpili członkowie Oddziału Archeologii i Sztuk Pięknych Towarzystwa Naukowego Krakowskiego i w odpowiedzi na apel Komitetu Pogorzeli Miasta Krakowa powołali Komisję Restauracji Pomników. s. 374
1886r. powstało w Krakowie Towarzystwo dla Upiększania Miasta Krakowa i Okolicy.
1896 r. powstanie Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.
1902 założone w Krakowie przy Muzeum Narodowym, ale o ogólnopolskim zasięgu Towarzystwo Opieki nad Polskimi Zabytkami Sztuki i Kultury.
1905 powstaje - m.in. w związku z obroną bydynków przy kościele Św. Idziego powstaje Związek Jedenastu Towarzystw Kulturalnych