Maria Karczewska
z domu Jodko-Narkiewiczów 1866-1951
do 1912
zaangażowana w samoorganizację kobiet w Królestwie, tworzyła w swoim majątku Katy Zdroje ochronkę dla dzieci wiejskich
członkini i sekretarz dwu sekcji Warszawskiego Towarzystwa Ogrodniczego, tu przygotowała i wydała pracę, o doświadczeniach aktywizacji kobiet wiejskich w zakładaniu własnych ogródków)
współtworzy Zjednoczone Koło Ziemianek, redaguje i finansuje Świat Kobiecy
angażuje się w stworzenie przy udziale Towarzystwa Popierania Przemysłu Ludowego szkołę gospodarczą dla dziewcząt
do I w. ś.
w majątku w Szreńsku organizuje w okolicznych wsiach 17 kół wiejskich ZKZ "zrzeszających ziemianki, kobiety z drobnomieszczaństwa i włościanki"
jako przewodnicząca szreńskiego koła utrzymała jego funkcjonowanie przez czas wojny
przewodnicząca Wydziału KGW przy ZKZ zabiegająca o uniezależnienie się KGW
po wojnie nie wróciła do ziemianek i podjęła współpracę z Wydziałem KGW przy Centralnym Towarzystwie Rolniczym a następnie z Wydziałem KGW Centralnego Towarzystwa Organizacji i Kółek Rolniczych. Redagowała do 1931 Przydownicę.
1933 zaangażowała się z inicjatywy rządu w nieudaną próbą utworzenia jednolitej organizacji kobiet wiejskich.
Bibliografia
Kostrzewska Ewelina: Maria z Jodko-Narkiewiczów Karczewska. Szkic do portretu ziemianki aktywnej. [W:] Aktywność kulturalno-oświatowa mazowieckich ziemian w XIX i XX wieku: materiały z I Konferencji Naukowej z cyklu Ziemianie Mazowsza, Gołotczyzna, 20.06.2007. Muzeum Szlachty Mazowieckiej, 2007.